6 Breytingar á fjármálum ríkisaðila í A-hluta
(sundurliðun 2)

390 Ýmis löggæslu- og öryggismál.

2. umræða

1.17 Rannsóknamiðstöð Háskóla Íslands í jarðskjálftaverkfræði. Veitt er 13,5 m.kr. fjárheimild til Rannsóknamiðstöðvar HÍ í jarðskjálftaverkfræði á Selfossi en framlag til miðstöðvarinnar var fellt niður í frumvarpinu í hagræðingarskyni.

434 Sýslumaðurinn í Reykjanesbæ.

3. umræða

1.01 Sýslumaðurinn í Reykjanesbæ. Fjárveiting hækkar um 0,3 m.kr. sbr. texta hér að neðan.

448 Sýslumaður Suðurnesja.

3. umræða

1.01 Sýslumaður Suðurnesja. Dómsmála- og mannréttindaráðherra hefur ákveðið að fresta framlagningu frumvarpa til breytinga á skipan lögreglu- og sýslumannsembætta. Gert er ráð fyrir að frumvörpin verði undirbúin frekar og lögð fram á vorþingi. Við frágang málsins við 2. umræðu misfórst millifærsla fjárheimilda í tengslum við þessar breytingar þannig að 0,3 m.kr. urðu eftir á fjárlagalið 06-448 og færist því á lið 06-434.

501 Fangelsismálastofnun ríkisins.

2. umræða

1.01 Fangelsismálastofnun ríkisins. Fjárveiting hækkar um 137,2 m.kr. Annars vegar er 107,2 m.kr. hækkun á fjárveitingu til stofnunarinnar vegna fjölgunar fangarýma um 16 í bráðabirgðahúsnæði. Í septembermánuði féllst ríkisstjórnin á tillögu dómsmála- og mannréttindaráðherra um að leigja húsnæði undir bráðabirgðafangelsi þar sem aukinn fjöldi gæsluvarðhaldsfanga hefur leitt til neyðarástands í þessum málaflokki. Nú er stefnt að því að leigja húsnæði á Suðurlandi til þessara nota og tengja reksturinn við Litla-Hraun eftir því sem hægt er þannig að rekstrarkostnaði verði haldið í lágmarki. Rekstraráætlun vegna þessara rýma felur í sér um 63 m.kr. launagjöld og húsaleiga er samkvæmt tilboði tæpar 18 m.kr. á ári. Um 13 m.kr. útgjöld skýrast af rekstrarvörukaupum. Hins vegar er veitt 30 m.kr. framlag til að styrkja meðferðarúrræði á Litla-Hrauni og verkefni á félagslegum grunni og til að mæta atvinnuúrræðum.

601 Fasteignaskrá Íslands.

2. umræða

1.01 Fasteignaskrá Íslands. Millifærðar eru 167 m.kr. af gjöldum og tekjum til Fasteignaskrár Íslands frá Þjóðskrá vegna sameiningar tölvudeilda. Á haustmánuðum var vinnuhópi falið að skoða hagkvæmni þess að sameina tölvudeildir Þjóðskrár og Fasteignaskrár og mælti hann með sameiningu vegna þess augljósa hagræðis sem af því hlýst. Lagt var til að sameining þessi færi fram um næstu áramót. Gjöld eru vegna tölvu- og upplýsingatækniþjónustu fyrir stjórnsýslustofnanir ráðuneytisins, t.d. sýslumenn, en stofnanir greiða fyrir þessa þjónustu í samræmi við notkun á henni og standa tekjur undir útgjöldum við þjónustuna.

605 Þjóðskrá.

2. umræða

1.01 Þjóðskrá. Millifærðar eru 167 m.kr. gjöld og tekjur frá Þjóðskrá til Fasteignaskrár Íslands vegna sameiningar tölvudeilda. Á haustmánuðum var vinnuhópi falið að skoða hagkvæmni þess að sameina tölvudeildir Þjóðskrár og Fasteignaskrár og mælti hann með sameiningu vegna þess augljósa hagræðis sem af því hlýst. Lagt var til að sameining þessi færi fram um næstu áramót. Gjöld eru vegna tölvu- og upplýsingatækniþjónustu fyrir stjórnsýslustofnanir ráðuneytisins, t.d. sýslumenn, en stofnanir greiða fyrir þessa þjónustu í samræmi við notkun á henni og standa tekjur undir útgjöldum við þjónustuna.

701 Þjóðkirkjan.

2. umræða

6.28 Þingeyraklausturskirkja. Veitt er 1,8 m.kr. tímabundið framlag vegna byggingarkostnaðar klausturstofu Þingeyraklausturskirkju.

707 Kristnisjóður.

2. umræða

1.10 Kristnisjóður. Fjárveiting liðarins er hækkuð um 6 m.kr. en á móti lækkar framlag til 06-733 Kirkjugarða jafnmikið. Hagræðingarkröfu á fjárlagaliði vegna kirkjumálefna er þannig jafnað niður í samræmi við samkomulag við Þjóðkirkjuna þannig að hún verði sem næst 10% á hverjum lið fyrir sig.

733 Kirkjugarðar.

2. umræða

1.11 Kirkjugarðar. Fjárveiting liðarins er lækkuð um 6 m.kr. en á móti hækkar framlag til 06-707 Kristnisjóðs jafnmikið. Hagræðingarkröfu á fjárlagaliði vegna kirkjumálefna er þannig jafnað niður í samræmi við samkomulag við Þjóðkirkjuna þannig að hún verði sem næst 10% á hverjum lið fyrir sig.

07 Félags- og tryggingamálaráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér fyrir framan má sjá að samþykktar voru tillögur um að lækka fjárheimildir félags- og tryggingamálaráðuneytis um 8.142,9 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 326,4 m.kr. og nemur lækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 8.469,3 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Gerð er 1,5 m.kr. lækkun á ráðstöfunarfé félags- og tryggingamálaráðherra. Ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

207 Varasjóður húsnæðismála.

3. umræða

6.21 Varasjóður húsnæðismála vegna félagslegra íbúða sveitarfélaga. Veitt er 30 m.kr. fjárveiting til Varasjóðs húsnæðismála. Til sjóðsins var stofnað árið 2002 og tók hann við öllum eignum, réttindum og skyldum Tryggingarsjóðs viðbótarlána og Tryggingarsjóðs vegna byggingargalla. Starfsemi sjóðsins byggist á lögum um húsnæðismál, sérstakri reglugerð og samkomulagi félagsmálaráðuneytis, fjármálaráðuneytis og Sambands íslenskra sveitarfélaga sem fyrst var gert árið 2002. Samkomulagið var endurnýjað árið 2006 og gildir til ársloka 2009. Árlegt framlag ríkisins til sjóðsins hefur undanfarin ár verið 60 m.kr. auk þess sem sveitarfélögin hafa með Jöfnunarsjóði sveitarfélaga lagt honum til 20 m.kr. á ári. Fjármagnið hefur verið nýtt til að borga upp mismun á söluverði og áhvílandi lánum við sölu íbúða í eigu sveitarfélaga úr félagslega íbúðakerfinu þar sem söluverð hefur verið lægra en áhvílandi lán. Enn eru nokkur sveitarfélög í erfiðleikum með að afsetja slíkar félagslegar íbúðir. Framlagið er ætlað til að áfram verði hægt að styðja við félagslega íbúðakerfið og halda þessu fyrirkomulagi gangandi þótt gera verði ráð fyrir talsvert minni sölu íbúða úr félagslega kerfinu en undanfarin ár vegna erfiðra aðstæðna á fasteignamarkaði.

505 Öldrunarstofnanir, almennt.

3. umræða

6.99 Bygging hjúkrunarheimila og endurhæfingarstofnana, óskipt. Fjárveiting liðarins lækkar um 35 m.kr. og að á móti hækka framlög til umönnunarbóta.

Flutningi fjárheimilda öldrunarstofnana frestað að hluta.

3. umræða

Í fjárlagafrumvarpinu voru fjárheimildir öldrunarstofnana færðar frá heilbrigðisráðuneyti til félags- og tryggingamálaráðuneytis. Samkvæmt samkomulagi félags- og tryggingamálaráðherra og heilbrigðisráðherra eru málefni nokkurra hjúkrunarheimila auk tveggja samninga við sveitarfélög um öldrunarþjónustu færð til baka frá félags- og tryggingamálaráðuneyti til heilbrigðisráðuneytis til eins árs. Eftirfarandi fjárheimildir flytjast til heilbrigðisráðuneytis:

707 Málefni fatlaðra, Austurlandi.

2. umræða

1.30 Verndaðir vinnustaðir. Veitt er 1,4 m.kr. tímabundið framlag til framkvæmda við lóð og aðgengismál við Jónsver sem er vinnustofa á Vopnafirði fyrir fólk með skerta starfsorku.

821 Tryggingastofnun ríkisins.

2. umræða

1.01 Tryggingastofnun ríkisins. Fjárveiting liðarins hækkar um 12 m.kr. Annars vegar er launa- og verðlagsútreikningur Tryggingastofnunar leiðréttur í samræmi við breytt rekstrarumfang TR. Þegar Sjúkratryggingum Íslands var komið á fót var gert ráð fyrir því í fjárlögum að sú stofnun keypti ýmsa þjónustu af Tryggingastofnun samkvæmt samningi, t.d. kerfisrekstur og umsýslu með sjúkratryggingum. Tekjur Tryggingastofnunar vegna sölu á þjónustu til Sjúkratrygginga Íslands eru hins vegar umtalsvert minni en ráð var fyrir gert og á það einnig við um rekstrargjöld. Verðlagsreikningur fjárlagafrumvarpsins miðaðist því ekki við rétta veltu sem leiddi til þess að áætlaðar sértekjur voru hækkaðar upp um 12 m.kr. umfram útgjöld. Miðað við leiðréttingu á gjalda- og tekjugrunni Tryggingastofnunar hafa laun verið ofreiknuð um 7,6 m.kr., önnur gjöld um 11 m.kr. og sértekjur um 30,6 m.kr. Fjárhæðir eru því leiðréttar þannig að framlag úr ríkissjóði hækkar um 12 m.kr. Hins vegur eru bæði útgjöld og sértekjur lækkuð um 613,4 m.kr. þar sem aðkeypt þjónusta af Sjúkratryggingum Íslands er umtalsvert minni en ráð var fyrir gert í upphafi. Greiðslur úr ríkissjóði er óbreyttar eftir sem áður.

825 Bætur samkvæmt lögum um félagslega aðstoð.

3. umræða

1.15 Umönnunargreiðslur. Framlög hækka um 200 m.kr. Á móti lækkar ráðstöfunarfé ríkisstjórnarinnar um 20 m.kr., vasapeningar ellilífeyrisþega um 35 m.kr. og stofnkostnaður öldrunarheimila um 35 m.kr. Nettóhækkun nemur þannig 110 m.kr.

827 Lífeyristryggingar.

2. umræða

1.21 Tekjutrygging ellilífeyrisþega. Beint framlag úr ríkissjóði til að fjármagna lífeyristryggingar lækkar um 171,6 m.kr. til að vega upp á móti hækkun tekna af tryggingagjaldi sem varið verður til þessara verkefna á næsta ári.

3. umræða

1.28 Vasapeningar ellilífeyrisþega. Framlög til liðarins lækka um 35 m.kr. og á móti hækki framlög til umönnunarbóta.

980 Vinnumálastofnun.

2. umræða

1.01 Vinnumálastofnun. Fjárveiting liðarins lækkar um 75 m.kr. Annars vegar er heimild Vinnumálastofnunar til að stofna til útgjalda hækkuð tímabundið um 130 m.kr. á árinu 2010, en þar sem tekjur hækka einnig um 130 m.kr. eru greiðslur úr ríkissjóði óbreyttar eftir sem áður. Af þessum 130 m.kr. renna 40 m.kr. til Greiðslustofu Vinnumálastofnunar. Samhliða breytingum á lögum um atvinnuleysistryggingar er gert ráð fyrir að Vinnumálastofnun komi í framkvæmd aðgerðum til að bregðast við vaxandi vanda ungs fólks í atvinnuleit og langtímaatvinnulausra. Hins vegar er tímabundin aukning í umsýslu Vinnumálastofnunar, sem gert er ráð fyrir í frumvarpinu, leiðrétt þannig að hún kemur fram sem sértekjur af þjónustusamningi við Atvinnuleysistryggingarsjóð í stað greiðslu úr ríkissjóði og lækkar fjárveiting um 75 m.kr. vegna þessa. Á móti hækkar framlag hjá sjóðnum um sömu fjárhæð þannig að engin nettóhækkun verður á útgjaldahliðinni eftir sem áður.

982 Ábyrgðasjóður launa.

2. umræða

1.01 Ábyrgðasjóður launa vegna gjaldþrota. Fjárveiting liðarins hækkar um 60 m.kr. Annars vegar hækka útgjöld Ábyrgðasjóðs launa um 70 m.kr. frá því sem ætlað var í frumvarpinu. Með lögum nr. 70/2009, um ráðstafanir í ríkisfjármálum, var felld niður heimild sjóðsins til að greiða vaxtagjöld af lífeyrissjóðsiðgjöldum. Ákveðið hefur verið að falla frá þeirri breytingu en hækka þess í stað ábyrgðargjaldið um 0,05%. Gjaldið verður þá 0,25% af gjaldstofni frá og með 1. janúar 2010. Hins vegar lækkar fjárveiting um 10 m.kr., en vegna 0,05% hækkunar á ábyrgðargjaldi launa er áætlað að vaxtagjöld sjóðsins af skuld við ríkissjóð lækki um 10 m.kr. frá fyrri áætlun og verði samtals 110 m.kr. Útgjaldaheimild sjóðsins lækkar sem þessu nemur.

984 Atvinnuleysistryggingasjóður.

2. umræða

1.11 Atvinnuleysisbætur. Fjárveiting lækkar um 2.320 m.kr. Annars vegar lækkar fjárheimild vegna atvinnuleysisbóta um 820 m.kr. í samræmi við breytingar á lögum um atvinnuleysistryggingar o.fl., en með þeim er bótaréttur námsmanna og sjálfstætt starfandi einstaklinga takmarkaður sem hefur í för með sér sparnað upp á 1.570 m.kr. á ári í atvinnuleysisbótum. Í fjárlagafrumvarpinu var upphaflega gert ráð fyrir 750 m.kr. samdrætti í útgjöldunum en þessum viðbótaraðgerðum er ætlað að fjármagna útgjöld við vinnumarkaðsaðgerðir og aukna umsýslu hjá Vinnumálastofnun. Hins vegar lækkar fjárheimild um 1.500 m.kr. vegna lægri atvinnuleysisbóta. Í frumvarpinu var gert ráð fyrir að atvinnuleysi yrði að jafnaði 10,6% á árinu 2010. Ný spá gerir ráð fyrir að það verði 9,6%. Á móti vegur að í forsendum frumvarpsins var nokkurt vanmat á kostnaði af atvinnuleysisbótum sem teljast til vinnumarkaðsúrræða. Til viðbótar þessari lækkun útgjalda hefur þegar verið gert ráð fyrir 1.550 m.kr. lækkun á útgjaldaheimild Atvinnuleysistryggingasjóðs sem náð verður með breytingum á ákvæðum laga um atvinnuleysistryggingar og hertu eftirliti af hálfu Vinnumálastofnunar.

1.15 Umsýslukostnaður Vinnumálastofnunar. Fjárveiting hækkar um 205 m.kr. Annars vegar er veitt tímabundið 130 m.kr. framlag til að Vinnumálastofnun geti brugðist við vaxandi atvinnuleysi meðal ungs fólks. Þar af eru 90 m.kr. vegna umsýslu við vinnumarkaðsaðgerðir og 40 m.kr. vegna aukins álags á greiðsluþjónustu Atvinnuleysistryggingasjóðs. Innan fjárheimilda Atvinnuleysistryggingasjóðs eru áætlaðar 912 m.kr. til að veita aukna þjónustu vegna langtímaatvinnuleysis. Fjármagna á átakið með sparnaði sem næst með breyttum reglum um rétt sjálfstætt starfandi til atvinnuleysistrygginga, breytingum á rétti námsmanna og betra eftirliti með útgjöldum. Vonir standa til að átakið skili þeim árangri strax á fyrri hluta ársins að áunninn sparnaður og minnkandi atvinnuleysi skapi rúm fyrir fjármögnun þess á seinni hluta ársins án hækkunar tryggingagjalds. Verði tafir á því verður fjárþörf Atvinnuleysistryggingasjóðs endurmetin á miðju ári. Hins vegar hækkar fjárveiting um 75 m.kr. en um er að ræða leiðréttingu á framsetningu í frumvarpinu á útgjöldum Vinnumálastofnunar vegna tímabundinnar aukningar almennrar umsýslu og eftirlits með greiðslum atvinnuleysisbóta. Í frumvarpinu láðist að gera ráð fyrir að um væri að ræða framlag til stofnunarinnar samkvæmt þjónustusamningi við Atvinnuleysistryggingasjóð. Á móti hækka sértekjur Vinnumálastofnunar um sömu fjárhæð þannig að engin nettóhækkun verður á útgjaldahliðinni eftir sem áður.

1.35 Námskeiðahald, átaksverkefni og önnur úrræði. Gerð er 690 m.kr. hækkun á fjárheimild þessa viðfangsefnis til að bregðast við vanda langtímaatvinnulausra og vaxandi atvinnuleysi meðal ungs fólks. Fjármögnun átaksins verður byggð á sparnaði í atvinnuleysisbótum sem næst með breyttum reglum um rétt sjálfstætt starfandi til atvinnuleysistrygginga, breytingum á rétti námsmanna og betra eftirliti með útgjöldum. Vonir standa til að átakið skili þeim árangri strax á fyrri hluta ársins að áunninn sparnaður og minnkandi atvinnuleysi skapi rúm fyrir fjármögnun þess á seinni hluta ársins án hækkunar tryggingagjalds. Verði tafir á því verður fjárþörf Atvinnuleysistryggingasjóðs endurmetin á miðju ári.

1.81 Vaxtatekjur. Vaxtagjöld sem sjóðurinn greiðir til ríkissjóðs vegna fjármögnunar á útgjöldum umfram markaðar tekjur lækka um 440 m.kr. frá því sem reiknað er með í frumvarpinu. Áætlað er að með hækkun á atvinnutryggingagjaldi úr 2,21% í 3,81% muni tekjur af gjaldinu nægja til að standa undir greiðslu atvinnuleysisbóta og annarra útgjalda Atvinnuleysistryggingasjóðs. Ekki er því reiknað með að sjóðurinn þurfi að greiða ríkissjóði vexti á næsta ári.

989 Fæðingarorlof.

2. umræða

1.13 Foreldrar utan vinnumarkaðar. Fjárveiting lækkar um 60 m.kr. í kjölfar breytinga á ákvæðum laga um foreldra- og fæðingarorlof. Sú breyting gerir ráð fyrir að greiðsla fæðingarstyrks fyrir einn mánuð af sameiginlegum rétti foreldra frestist þar til að barnið nær 36 mánaða aldri eða 36 mánuðum eftir að barn kom inn á heimili.

999 Félagsmál, ýmis starfsemi.

2. umræða

1.35 Félag heyrnarlausra. Veitt er 2,8 m.kr. tímabundið framlag til Félags heyrnarlausra.

1.48 Fjölmenningarsetur á Ísafirði. Gerð er 16 m.kr. hækkun á framlagi til Fjölmenningarsetursins á Ísafirði.

1.55 Átak í vímuvarnamálum. Millifært er 11 m.kr. framlag til átaks í vímuvarnamálum af liðnum 07-999-1.55 til Vímulausrar æsku á lið 07-999-1.90.

1.90 Ýmis framlög. Millifært er 11 m.kr. framlag til átaks í vímuvarnamálum af liðnum 07-999-1.55 til Vímulausrar æsku á lið 07-999-1.90. Auk þess hækkar fjárveiting liðarins um 1 m.kr.

 

08 Heilbrigðisráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér að ofan má sjá að samþykktar voru tillögur um að hækka fjárheimildir heilbrigðisráðuneytis um 9.035 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 855,5 m.kr. og nemur hækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 8.179,5 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Ráðstöfunarfé heilbrigðisráðherra lækkar um 4,4 m.kr. Annars vegar eru 2 m.kr. millifærðar á fjárlagalið 08-399-1.98 Ýmis framlög heilbrigðisráðuneytis, vegna aðgerðaáætlunar fyrir börn og ungmenni með athyglisbrest og ofvirkni. Í júní 2007 samþykkti Alþingi þingsályktun um aðgerðaáætlun til fjögurra ára til að styrkja stöðu barna og ungmenna og í samstarfsyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar er tekið fram að staðið skuli við ofangreinda aðgerðaáætlun. Alls verður 80 m.kr. ráðstafað á grundvelli samstarfssamnings þriggja ráðuneyta og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Þá verður veitt fjárveiting til að ráða í hálfa stöðu sálfræðings við Barnaspítala Hringsins. Hins vegar er gerð 2,4 m.kr. lækkun á ráðstöfunarfé heilbrigðisráðherra, en ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

206 Sjúkratryggingar.

2. umræða

1.16 Lyf með S-merkingu. Fjárveiting til S-merktra lyfja stóru sjúkrahúsanna hækkar um 1.167 m.kr. frá því sem miðað var við í fjárlagafrumvarpinu í ljósi endurskoðaðrar áætlunar. Við 2. umræðu um fjárlagafrumvarp fyrir árið 2009 var ákveðið að flytja fjárheimildir frá Landspítalanum og Fjórðungssjúkrahúsi Akureyrar vegna S-merktra lyfja yfir á sérstakt viðfangsefni hjá Sjúkratryggingum í því skyni að skerpa á kostnaðareftirliti í ljósi þess að útgjöldin höfðu vaxið hratt á föstu verðlagi undanfarin ár. Sú fjárveiting var á verðlagi fjárlagafrumvarpsins 2009 eins og allar aðrar fjárveitingar og var sá heimildargrunnur sem heilbrigðisráðuneytið ætlaði til S-merktra lyfja á árinu 2009. Fjárveitingin sem færð var yfir til Sjúkratrygginga hefur síðan tekið gengisbreytingum miðað við verðlags- og gengisforsendur fjárlaga, þ.e. við 3. umræðu fjárlaga 2009 og í fjárlagafrumvarpinu 2010. Engu síður er nú útlit fyrir að 1.167 m.kr. vanti upp á að framlög til S-merktra lyfja samkvæmt frumvarpinu dugi fyrir útgjöldum ársins 2010 ef miðað er við útgjöldin fyrstu tíu mánuði ársins 2009 og áætlun til ársloka þess árs að teknu tilliti til gengisbreytinga.

358 Sjúkrahúsið á Akureyri.

3. umræða

1.01 Sjúkrahúsið á Akureyri. Framlag til sjúkrahússins er hækkað um 4 m.kr. vegna læknanema.

373 Landspítali.

2. umræða

1.01 Landspítali. Hagræðingarmarkmið í frumvarpinu sem nemur 42,8 m.kr. er fært af Landspítalanum og yfir á St. Jósefsspítala. Miðað er við að aukin verkefni færist til Landspítalans í tengslum við þessa breytingu. Að auki er gerð 120,5 m.kr. tilfærsla af sértekjum yfir á laun og önnur gjöld, en spítalinn telur sig ekki geta staðið undir þeirri sértekjukröfu sem á hann er gerð í frumvarpinu. Á fjárlögum 2009 var sértekjukrafa spítalans hækkuð um 14,3% eða 337 m.kr. í samræmi við áætlaða hækkun verðlags. Stærstur hluti sérteknanna er komugjöld sjúklinga sem alla jafna hækka ekki nema samkvæmt ákvörðun heilbrigðisráðherra og þá með breytingu á reglugerð nr. 1204/2008 um hlutdeild sjúkratryggðra í kostnaði vegna heilbrigðisþjónustu. Til viðbótar þessari verðlagshækkun var hluti af hagræðingaraðgerðum heilbrigðisráðuneytis í ár að koma á nýjum gjaldastofni vegna inniliggjandi sjúklinga og auka tekjur sem nam 360 m.kr. Af þessum nýja gjaldstofni varð ekki, en komugjöld sem fyrir voru í kerfinu voru hækkuð sem nam 335 m.kr., þar af komu 120,5 m.kr. í hlut spítalans. Framlög til spítalans voru lækkuð innan ársins sem nam þessum 120 m.kr. og endanlega færð í formi hækkaðrar sértekjukröfu í rekstrargrunn spítalans í frumvarpi 2010. Enn fremur hækka sértekjur spítalans um 141 m.kr. í frumvarpinu vegna verðlagsreikninga. Landspítali telur sig ekki geta mætt þeirri sértekjukröfu sem honum er ætluð í frumvarpinu. Tilfærsla af sértekjum yfir á laun og önnur gjöld hefur ekki áhrif á greiðslur úr ríkissjóði og eru þær því óbreyttar eftir sem áður.

379 Sjúkrahús, óskipt.

2. umræða

1.01 Óskipt framlag til reksturs sjúkrahúsa. Fjárveiting liðarins lækkar um 40 m.kr. Annars vegar er felld niður 20 m.kr. fjárveiting sem veitt var í fjárlögum 2008 til að hefja leit að krabbameini í ristli og endaþarmi hjá einstaklingum af báðum kynjum á aldrinum 60-69 ára. Frekari skoðun hefur leitt í ljós að umtalsvert meiri kostnaður fylgir því að hefja leit að krabbameini í ristli og endaþarmi hjá þessum aldurshópi og eru því ekki taldar forsendur til að hefja þetta verkefni við núverandi aðstæður í ríkisfjármálum. Hins vegar er 20 m.kr. fjárveiting millifærð af 08-379, Sjúkrahús, óskipt á 08-700, Heilbrigðisstofnanir. Áformað er að taka í notkun á næsta ári sameiginlegan þjónustusíma fyrir allar heilbrigðisstofnanir sem opinn yrði eftir dagvinnutíma heilbrigðisstofnana. Megintilgangurinn er að bæta aðgengi notenda að heilbrigðisþjónustunni en jafnframt að ná fram hagræðingu í kostnaði með því að stækka viðbragðssvæðin vegna útkallsþjónustu með fækkun vakta.

397 Lyfjastofnun.

2. umræða

1.01 Lyfjastofnun. Veitt er 226,5 m.kr. útgjaldaheimild til Lyfjastofnunar en áætlaðar sértekjur hækka jafnframt um 26,5 m.kr. Fjárþörf vegna reksturs stofnunarinnar eykst þar með um 200 m.kr. en því verður mætt með hækkun á áætlun um fjármögnun með mörkuðum ríkistekjum stofnunarinnar. Áætlun um markaðar tekjur stofnunarinnar gerir ráð fyrir að þær verði 403,5 m.kr. á næsta ári og að við það bætist sértekjur að fjárhæð 55,2 m.kr. Þessum tekjum verður ráðstafað til að standa undir rekstrargjöldum að frádreginni hagræðingarkröfu sem nemur 9,6 m.kr. fyrir árið 2009 og 34,1 m.kr. fyrir árið 2010. Velta Lyfjastofnunar hefur á undanförnum árum verið umtalsvert meiri en gert hefur verið ráð fyrir í fjárheimildum fjárlaga og hefur útgjaldaaukning stofnunarinnar verið langt umfram almenna þróun ríkisútgjalda. Með breytingunni er verið að færa heimildir fjárlaga að raunverulegri veltu stofnunarinnar en jafnframt gert ráð fyrir að eftirleiðis fylgi heilbrigðisráðuneytið og stjórnendur stofnunarinnar betur eftir rekstraráætlunum þannig að þær verði innan þeirra fjárheimilda sem settar eru í fjárlögum.

399 Heilbrigðismál, ýmis starfsemi.

2. umræða

1.31 Krabbameinsfélag Íslands, kostnaður við krabbameinsleit. Fjárheimild hækkar um 20 m.kr. vegna nýs samnings við Krabbameinsfélagið um leit að krabbameini í leghálsi og brjóstum kvenna. Á móti þessari hækkun fella niður 20 m.kr. heimild frá fjárlögum 2008 um leit að krabbameini í ristli og endaþarmi þar sem kostnaður við verkefnið er töluvert umfram þá heimild sem veitt var til verkefnisins. Þegar tillit er tekið til niðurfellingarinnar helst rammi heilbrigðisráðuneytisins óbreyttur.

1.43 Viðbúnaður gegn farsóttum. Veitt er 55,3 m.kr. tímabundin hækkun á fjárheimild vegna viðbúnaðar gegn heimsfaraldri svínainflúensu til viðbótar við 95 m.kr. sem gert er ráð fyrir í frumvarpinu. Hækkunin skýrist í fyrsta lagi af virðisaukaskatti á bóluefni sem nemur 23,3 m.kr. sem heilbrigðisráðuneytinu láðist að reikna með í áætlun frumvarpsins, í öðru lagi af kaupum á inflúensulyfjum og öðrum sýklalyfjum fyrir 10 m.kr., í þriðja lagi af 5 m.kr. árlegum kostnaði við lagerhald lyfja, í fjórða lagi af 12 m.kr. árlegum kostnaði við birgðahald hlífðarbúnaðar og í fimmta lagi af 5 m.kr. kostnaði dreypilyfja.

1.90 Ýmis framlög. Fjárveiting lækkar um 0,3 m.kr.

1.98 Ýmis framlög heilbrigðisráðuneytis. Fjárveiting hækkar um 7 m.kr. Annars vegar eru millifærðar 5 m.kr. á liðinn vegna aðgerðaáætlunar fyrir börn og ungmenni með athyglisbrest og ofvirkni af fjárlagalið 08-500-1.10 Heilsugæslustöðvar, almennt. Í júní 2007 samþykkti Alþingi þingsályktun um aðgerðaáætlun til fjögurra ára til að styrkja stöðu barna og ungmenna og í samstarfsyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar er tekið fram að staðið skuli við ofangreinda aðgerðaáætlun. Alls verður 80 m.kr. ráðstafað á grundvelli samstarfssamnings þriggja ráðuneyta og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Þá verður veitt fjárveiting til að ráða í hálfa stöðu sálfræðings við Barnaspítala Hringsins. Hins vegar eru 2 m.kr. millifærðar af ráðstöfunarfé ráðherra á fjárlagaliðinn vegna aðgerðaáætlunar fyrir börn og ungmenni með athyglisbrest og ofvirkni. Í júní 2007 samþykkti Alþingi þingsályktun um aðgerðaáætlun til fjögurra ára til að styrkja stöðu barna og ungmenna og í samstarfsyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar er tekið fram að staðið skuli við ofangreinda aðgerðaáætlun. Alls verður 80 m.kr. ráðstafað á grundvelli samstarfssamnings þriggja ráðuneyta og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Þá verður veitt fjárveiting til að ráða í hálfa stöðu sálfræðings við Barnaspítala Hringsins.

Flutningi fjárheimilda öldrunarstofnana frestað að hluta.

3. umræða

Í fjárlagafrumvarpinu voru fjárheimildir öldrunarstofnana færðar frá heilbrigðisráðuneyti til félags- og tryggingamálaráðuneytis. Samkvæmt samkomulagi félags- og tryggingamálaráðherra og heilbrigðisráðherra eru málefni nokkurra hjúkrunarheimila auk tveggja samninga við sveitarfélög um öldrunarþjónustu færð til baka frá félags- og tryggingamálaráðuneyti til heilbrigðisráðuneytis til eins árs. Eftirfarandi fjárheimildir eru fluttar frá félags- og tryggingamálaráðuneytis:

491 Reykjalundur, Mosfellsbæ.

2. umræða

1.10 Reykjalundur, Mosfellsbæ. Veitt er 29,1 m.kr. hækkun á fjárheimild vegna leiðréttingar á verðlagsuppfærslu. Við uppfærslu á launa- og verðlagslið frumvarpsins urðu þau mistök að ekki reiknaðist 5% verðlagsuppfærsla á þennan lið eins og á önnur rekstrargjöld stofnana, auk þess sem hækkun á tryggingagjaldi úr 5,34% í 7% skilaði sér ekki.

500 Heilsugæslustöðvar, almennt.

2. umræða

1.10 Heilsugæslustöðvar, almennt. Fjárveiting lækkar um 10 m.kr. Annars vegar eru 5 m.kr. millifærðar til Heilbrigðisstofnunarinnar Sauðárkróki til að efla heimahjúkrun á svæði stofnunarinnar. Hins vegar eru 5 m.kr. millifærðar á 08-399-1.98 Ýmis framlög heilbrigðisráðuneytis, vegna aðgerðaáætlunar fyrir börn og ungmenni með athyglisbrest og ofvirkni. Í júní 2007 samþykkti Alþingi þingsályktun um aðgerðaáætlun til fjögurra ára til að styrkja stöðu barna og ungmenna og í samstarfsyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar er tekið fram að staðið skuli við ofangreinda aðgerðaáætlun. Alls verður 80 m.kr. ráðstafað á grundvelli samstarfssamnings þriggja ráðuneyta og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Þá verður veitt fjárveiting til að ráða í hálfa stöðu sálfræðings við Barnaspítala Hringsins.

515 Heilsugæslustöðin Lágmúla í Reykjavík.

3. umræða

1.01 Heilsugæslustöðin Lágmúla. Veitt er 5,8 m.kr. fjárheimild til leiðréttingar á verðlagsuppfærslu. Við uppfærslu á launa- og verðlagslið frumvarpsins og uppfærslu vegna hækkunar á tryggingagjaldi misfórst útreikningur á þessum lið.

700 Heilbrigðisstofnanir.

2. umræða

1.01 Almennur rekstur. Fjárveiting hækkar um 8,8 m.kr. Annars vegar eru millifærðar á liðinn 20 m.kr. af 08-379, Sjúkrahús, óskipt. Áformað er að taka í notkun á næsta ári sameiginlegan þjónustusíma fyrir allar heilbrigðisstofnanir sem opinn yrði eftir dagvinnutíma heilbrigðisstofnana. Megintilgangurinn er að bæta aðgengi notenda að heilbrigðisþjónustunni en jafnframt að ná fram hagræðingu í kostnaði með því að stækka viðbragðssvæðin vegna útkallsþjónustu með fækkun vakta. Hins vegar lækkar fjárveiting um 11,2 m.kr., þar sem dregið er 29,2 m.kr. sparnaðarmarkmiði sem sett á hjúkrunarrými Heilbrigðisstofnunar Patreksfjarðar í fjárlagafrumvarpinu. Fækkun hjúkrunarrýma verður því minni, m.a. í ljósi þess að um litla og landfræðilega einangraða stofnun er að ræða sem ekki getur notið samlegðaráhrifa við nærliggjandi heilbrigðisstofnanir.

721 Heilbrigðisstofnunin Patreksfirði.

2. umræða

1.21 Hjúkrunarrými. Fjárveiting hækkar um 11,2 m.kr. Í fjárlagafrumvarpinu var 29,2 m.kr. sparnaðarmarkmið sett á framlag vegna hjúkrunarrýma Heilbrigðisstofnunar Patreksfjarðar en fallið er frá 11,2 m.kr. af þeim hagræðingaráformum á móti jafnmikilli lækkun á liðnum 08-700 Heilbrigðisstofnanir.

751 Heilbrigðisstofnunin Sauðárkróki.

2. umræða

1.01 Heilsugæslusvið. Millfærðar eru 5 m.kr. á liðinn af 08-500, Heilsugæslustöðvar, almennt til að efla heimahjúkrun á svæði stofnunarinnar.

791 Heilbrigðisstofnun Suðurnesja.

2. umræða

1.01 Heilsugæslusvið. Hagræðingarmarkmið sem nemur 15 m.kr. er fært af Heilbrigðisstofnun Suðurnesja og yfir á St. Jósefsspítala. Hagræðingarkrafan er lækkuð til að gera kleift að fjölga um ígildi eins starfs heilsugæslulæknis á grundvelli atvinnuástands og félagslegra aðstæðna á svæðinu.

795 St. Jósefsspítali, Sólvangur.

2. umræða

1.11 St. Jósefsspítali, Sólvangur. Fjárveiting lækkar um 57,8 m.kr., þar sem hagræðingarkrafa að upphæð 42,8 m.kr. og 15 m.kr. er færð á liðinn af 08-373-1.01 Landspítala og 08-791-1.01 Heilbrigðisstofnun Suðurnesja.

09 Fjármálaráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér að ofan má sjá að samþykktar voru tillögur um að hækka fjárheimildir fjármálaráðuneytis um 4.168,3 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 145,1 m.kr. og nemur hækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 4.023,2 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

101 Fjármálaráðuneyti, aðalskrifstofa.

2. umræða

1.01 Fjármálaráðuneyti, aðalskrifstofa. Fjárveiting liðarins lækkar um 38,7 m.kr. Annars vegar er veitt tímabundin fjárveiting að upphæð 35,5 m.kr. til þess að fjármagna kaup á sérfræðiþjónustu í tengslum við endurreisn efnahagslífsins. Um er að ræða viðbótarkostnað sem ekki var gert ráð fyrir í frumvarpinu. Áætlað er að kostnaður vegna skuldastýringar og umsýslu á kröfum ríkissjóðs nemi 30 m.kr. Gert er ráð fyrir að Seðlabanki Íslands sinni hluta af þessum verkefnum áfram. Jafnframt er gert ráð fyrir áætlaðri aðkeyptri sérfræðiþjónusta vegna sparisjóða og minni fjármálafyrirtækja að fjárhæð 5,5 m.kr. Hins vegar er fjárveiting fjármálaráðuneytis lækkuð um 74,2 m.kr., en í tengslum við breytta verkaskiptingu innan Stjórnarráðs Íslands 1. október sl. fluttust verkefni sem tengjast efnahagsmálum og meðferð bókhalds og ársreikninga frá fjármálaráðuneyti til efnahags- og viðskiptaráðuneytis. Samtals eru þetta 8,5 stöðugildi. Um er að ræða millifærslu til aðalskrifstofu efnahags- og viðskiptaráðuneytis að upphæð 42,5 m.kr. annars vegar og hins vegar 31,7 m.kr. til Hagstofu Íslands.

103 Fjársýsla ríkisins.

2. umræða

1.43 Tekjubókhaldskerfi. Fjárveiting liðarins er hækkuð um 18,2 m.kr. Við uppfærslu á launa- og verðlagslið frumvarpsins urðu þau mistök að ekki reiknaðist 5% verðlagsuppfærsla á þennan lið eins og á önnur rekstrargjöld stofnana.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Ráðstöfunarfé fjármálaráðherra er lækkað um 1,5 m.kr. Ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

Sameining embættis ríkisskattstjóra og skattstofa í eitt skattumdæmi.

2. umræða

Í lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, og fleiri lögum, er landið gert að einu skattumdæmi. Sjálfstæð embætti skattstjóra heyra sögunni til en skattstofur verða eftir sem áður starfandi á landinu undir yfirstjórn embættis ríkisskattstjóra. Með þessum breytingum er stefnt að aukinni skilvirkni og hagræðingu í skattframkvæmdinni. Sameiningin hefur í för með sér eftirfarandi breytingar á fjárlagaliðum:

210 Ríkisskattstjóri.

2. umræða

1.01 Almennur rekstur. Veitt er 21,5 m.kr. tímabundin fjárveiting á næsta ári til þess að standa straum af kynningarkostnaði, auglýsingum og almennri fræðslu í tengslum við breytingar á lögum um tekjuskatt, virðisaukaskatt og upptöku umhverfis- og auðlindaskatts. Þar af eru 15 m.kr. vegna breyttra tekjuskattslaga, 1 m.kr. vegna umhverfis- og auðlindaskattslaga og 5,5 m.kr. vegna virðisaukaskattslaga.

6.41 Hugbúnaðargerð fyrir skattvinnslukerfi. Veitt er tímabundin 62,2 m.kr. fjárheimild vegna breytinga á upplýsingakerfum embættisins í tengslum við breytingar á lögum um tekjuskatt, virðisaukaskatt og vegna nýrra laga um umhverfis- og auðlindaskatt. Um er að ræða breytingar á tölvukerfum, forritun, endursmíði, breytingar á leiðbeiningum og þess háttar. Gert er ráð fyrir að kostnaður vegna breytinga á tekjuskatti nemi 51 m.kr., vegna kolefnisskatts 2,5 m.kr. og vegna virðisaukaskatts 8,7 m.kr. Jafnframt eru aðrar fjárheimildir embættisins færðar á nýtt fjárlagaviðfang undir embætti ríkisskattstjóra 09-210.

212 Skatta- og tollamál, ýmis útgjöld.

2. umræða

1.01 Ýmis sameiginleg útgjöld. Veitt er 20 m.kr. tímabundin fjárveiting í tvö ár vegna átaks við skattrannsóknir. Á árinu 2009 var ákveðið að ráðast í sérstakt átaksverkefni í skattrannsóknum vegna bankahrunsins. Ákveðið var að flytja til tíu starfsmenn úr skattkerfinu til þess að sinna umræddu verkefni (fimm frá skattrannsóknarstjóra og fimm úr öðrum stofnunum skattkerfisins). Tekið var á leigu sérstakt húsnæði í Borgartúni 7 undir starfsemina sem hefur í för með sér viðbótarrekstrarkostnað að upphæð 15 m.kr. Auk þess er gert ráð fyrir aðkeyptri sérfræðiþjónustu að upphæð 5 m.kr. Meginhluti launakostnaðar umræddra tíu starfsmanna mun verða greiddur af skattrannsóknarstjóra og öðrum stofnunum skattkerfisins.

391 Jöfnun á örorkubyrði almennra lífeyrissjóða.

2. umræða

1.11 Jöfnun á örorkubyrði almennra lífeyrissjóða. Fjárheimild liðarins er hækkuð um 17,7 m.kr. í ljósi endurskoðaðrar áætlunar um hlutdeild í tekjum af tryggingagjaldi.

393 Starfsendurhæfingarsjóður.

2. umræða

1.11 Starfsendurhæfingarsjóður. Heiti Endurhæfingarsjóðs hefur verið breytt í Starfsendurhæfingarsjóð samkvæmt skipulagsskrá og breytist því heiti fjárlagaliðarins samkvæmt því.

721 Fjármagnstekjuskattur.

2. umræða

1.11 Fjármagnstekjuskattur. Áætlað er að fjármagnstekjuskattur sem ríkissjóður greiðir af vaxtatekjum, arðgreiðslum og söluhagnaði eigna hækki um 1.940 m.kr. og verði 4.647 m.kr. Skýrist það að mestu af hækkun fjármagnstekjuskatts úr 10% í 18% frá 1. janúar 2010. Fjármangstekjuskatturinn færist einnig á tekjuhlið ríkissjóðs og hefur þessi breyting því ekki áhrif á afkomu ársins.

811 Barnabætur.

2. umræða

1.11 Barnabætur. Fjárheimild liðarins er hækkuð um 1.000 m.kr. Ríkisstjórnin hefur ákveðið að falla frá áformum um skerðingu á barnabótum sem lið í aðhaldsaðgerðum og verður til ráðstöfunar sama fjárhæð og árið 2009 til að greiða út bætur. Gert er ráð fyrir því að þessu verði mætt með tekjum af nýju auðlegðargjaldi.

821 Vaxtabætur.

2. umræða

1.11 Vaxtabætur. Fjárheimild liðarins er hækkuð um 2.300 m.kr. Ríkisstjórnin hefur ákveðið að hækka greiðslur vaxtabóta á árinu 2010 með sama hætti og gert var á árinu 2009. Á yfirstandandi ári er gert ráð fyrir að hækkunin verði fjármögnuð með skattlagningu af útleystum séreignarsparnaði en 2010 er gert ráð fyrir að á móti hækkun vaxtabótanna komi tekjur af nýju auðlegðargjaldi. Þannig verði viðhaldið þeirri hækkun vaxtabóta sem ákveðin var á sumarþinginu. Á hinn bóginn er nú gert ráð fyrir að útgreiðslur vaxtabóta gætu aukist talsvert umfram forsendur í frumvarpinu að óbreyttu vegna lækkaðs eiginfjárhlutfalls íbúðareigenda, aukningar skulda og vaxtagreiðslna af þeim og vegna lægri launa. Því hefur verið gert ráð fyrir að reglum verði breytt til að sporna við frekari hækkun vaxtabóta, t.d. með því að hámark vaxtagjalda af eftirstöðvum skulda sem koma til bótaútreiknings verði lækkað. Verði ekki af þessum breytingum á vaxtabótakerfinu má gera ráð fyrir því að greiðslur vaxtabóta aukist um allt að 2.000 m.kr. til viðbótar við það sem gert er ráð fyrir hér.

984 Fasteignir ríkissjóðs.

2. umræða

1.11 Rekstur fasteigna. Fjárheimild lækkar samtals um 271,3 m.kr., en fjárheimild vegna rekstrargjalda er lækkuð um 80,7 m.kr. og sértekjur eru hækkaðar um 190,6 m.kr. Við endurskoðun á rekstrarumfangi stofnunarinnar kom í ljós að rekstrargjöld voru ofáætluð í frumvarpinu, m.a. vegna lægri fasteignagjalda en áður var reiknað með, og að leigutekjur voru vantaldar vegna nýrra fasteigna sem flytjast til stofnunarinnar. Samtals er þetta breyting á umfangi að fjárhæð 271,3 m.kr. sem veitir svigrúm til aukinna viðhaldsverkefna. Á móti er liðurinn 09-984-5.21 hækkaður um 271,3 m.kr. og miðað við að heimilað verði að ráðstafa fjárheimildum í aukið viðhald vegna fjölgunar á fasteignum í umsjá stofnunarinnar.

5.21 Viðhald fasteigna. Fjárveitingin liðarins hækkar um 351,3 m.kr. Annars vegar er um að ræða hækkun að upphæð 271,3 m.kr. sbr. umfjöllun hér á undan. Hins vegar er veitt tímabundin 80 m.kr. fjárheimild á árinu 2010 til að auka við mannaflsfrek viðhaldsverkefni á vegum Fasteigna ríkissjóðs. Stofnunin hefur tekið að sér talsverðan fjölda af nýjum fasteignum, m.a. frá heilbrigðisráðuneytinu, og er ætlunin að ráðast í ýmis lítil viðhaldsverkefni sem eru mannaflsfrek.

989 Ófyrirséð útgjöld.

2. umræða

1.90 Ófyrirséð útgjöld. Með lögum um breytingar á lögum nr. 113/1990, um tryggingagjald, og lögum nr. 88/2003, um Ábyrgðasjóð launa, hækka samanlögð gjöld úr 7% í 8,65% eða um 1,65% frá því sem gert var ráð fyrir í forsendum frumvarpsins. Áhrif þessarar lagasetningar á útgjöld ríkissjóðs á árinu 2010 eru metin á 2.161,6 milljarða kr. og var sú fjárhæð færð á þennan lið. Fjárheimildinni hefur nú verið skipt niður á viðkomandi viðfangsefni og fjárveitingin á þessum lið því lækkuð samsvarandi. Jafnframt er fjárheimild liðarins lækkuð um 115,7 m.kr. Í frumvarpinu var gert ráð fyrir hækkunum á fjárheimildum sem leiða af hækkun tryggingagjalds úr 5,34% í 7% frá 1. júlí sl. Fyrir mistök reiknaðist hækkun á þennan lið sem ekki er þörf fyrir.

3. umræða

1.90 Ófyrirséð útgjöld. Fjárheimild til að mæta ófyrirséðum útgjöldum á þessum lið lækkar um 1.230 m.kr. Svarar það til aukinna framlaga til sveitarfélaga í tengslum við samkomulag við þau um að þeim verði bætt hækkun launakostnaðar sem leiðir af hækkun tryggingagjalds vegna áforma um aukna tekjuöflun ríkissjóðs. Fjárheimild þessa liðar er ætluð til að mæta óvissum útgjöldum sem kann að leiða af frávikum í forsendum fjárlaga eða ákvörðunum um ýmis stærri mál eftir að fjárlagafrumvarp hefur verið lagt fram. Vegna ýmissa aukinna útgjalda sem fallið hafa til við frekari umfjöllun frumvarpsins í þinginu, sérstaklega vegna framangreindra framlaga til sveitarfélaga við 3. umræðu, þykir vera tilefni til þess að nýta þessa fjárheimild í samræmi við tilgang hennar. Þar með skerðist jafnframt það svigrúm sem er til staðar á þessum lið til að mæta öðrum ófyrirséðum útgjöldum eftir setningu fjárlaganna.

990 Ríkisstjórnarákvarðanir.

3. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ríkisstjórnarinnar. Ráðstöfunarfé ríkisstjórnarinnar lækkar um 20 m.kr. og á móti hækki framlög til umönnunarbóta.

999 Ýmislegt.

2. umræða

1.18 Framlög til stjórnmálasamtaka. Framlag til stjórnmálasamtaka er skert um 37 m.kr. eða sem svarar til 10% frá því sem gert er ráð fyrir í frumvarpinu til að stuðla að markmiðum um samdrátt í ríkisútgjöldum.

1.67 Þjóðlendumál. Veitt er tímabundið 16,5 m.kr. framlag á árinu 2010 til þess að fjármagna málarekstur ríkisins vegna þjóðlendna. Um er að ræða mál sem tekin voru fyrir hjá óbyggðanefnd og dómstólum áður en tillaga fjármálaráðherra um frestun kröfulýsinga var samþykkt í ríkisstjórn. Kostnaður vegna umræddra mála er áætlaður meiri en áður var reiknað með.

1.68 Endurskoðendaráð. Millifærð er 10 m.kr. fjárheimild vegna verkefna endurskoðendaráðs til efnahags- og viðskiptaráðuneytisins. Í lögum um breytingar á ýmsum lögum vegna tilfærslu verkefna innan Stjórnarráðs Íslands er ábyrgð á málefnum endurskoðenda flutt til efnahags- og viðskiptaráðuneytis.

 

10 Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér að ofan má sjá að samþykktar voru tillögur um að hækka fjárheimildir samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis um 2,282,1 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 22,6 m.kr. og nemur hækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 2.259,5 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

190 Ýmis verkefni.

2. umræða

1.52 Samningur um flug milli Íslands og Narssarssuaq á Grænlandi. Fjárveiting þessa viðfangsefnis, að upphæð 5,8 m.kr., er felld niður og flutt til Flugmálastjórnar Íslands. Samningur um styrk til flugs til Narssarsuaq rennur út í árslok. Áformað var að endurnýja samninginn en samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hefur ákveðið að hætt verði stuðningi við flugið en þess í stað verði hagræðingarkrafa á Flugmálastjórn Íslands lækkuð sem því nemur til að styrkja grunnstarfsemi stofnunarinnar.

3. umræða

1.11 Fastanefndir. Veitt er 5 m.kr. tímabundið framlag til eftirlits með fjármálum sveitarfélaga vegna aukinna verkefna.

1.23 Slysavarnaskóli sjómanna. Veitt er 2,1 m.kr. fjárheimild til leiðréttingar á verðlagsuppfærslu. Við uppfærslu á launa- og verðlagslið frumvarpsins og uppfærslu vegna hækkunar á tryggingagjaldi misfórst útreikningur á þessum lið.

1.98 Ýmis framlög samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis. Fellt er niður 3 m.kr. framlag til tilrauna með rafrænar sveitarstjórnarkosningar árið 2010. Á móti hækkar framlag til verkefna á liðnum 01-996 Íslenska upplýsingasamfélagið, sameiginleg verkefni ráðuneyta, eins og þar greinir.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Gerð er 1,4 m.kr. lækkun á ráðstöfunarfé samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra. Ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

211 Rekstur Vegagerðarinnar.

2. umræða

1.01 Almennur rekstur. Gerð er viðbótarhagræðingarkrafa í rekstri Vegagerðarinnar sem nemur 14,2 m.kr. og er framlag til Flugmálastjórnar Íslands hækkað sem því nemur með það að markmiði að styrkja grunnstarfsemi stofnunarinnar. Vegagerðinni var upphaflega ætlað að mæta hagræðingarmarkmiði sem nemur 11,2% af almennum rekstrarlið sínum en með þessari viðbótarhagræðingu hækkar það hlutfall um 2,4%. Ekki er ástæða til að ætla að þessi aukna krafa valdi stofnuninni vandræðum en geta má þess að heildarvelta rekstrarhluta Vegagerðarinnar er áætluð 6,8 milljarðar kr. á næsta ári og hagræðingin að meðtalinni viðbótinni er um 1,3% af henni.

335 Siglingastofnun Íslands.

2. umræða

1.01 Almennur rekstur. Í frumvarpi til laga um lögskráningu sjómanna, sem lagt hefur verið fram á haustþingi, er gert ráð fyrir að notendur að lögskráningarkerfi Siglingastofnunar greiði gjald sem standi undir kostnaði við rekstur gagnagrunns og öðrum kostnaði í tengslum við lögskráninguna. Áætlað er að tekjur af gjaldinu verði 3 m.kr. á ári. Beint framlag úr ríkissjóði lækkar samsvarandi, en fjárheimild helst óbreytt.

6.80 Sjóvarnargarðar. Fjárveiting hækkar um 100 m.kr. Annars vegar er veitt 70 m.kr. tímabundið framlag til sjóvarna við Vík í Mýrdal. Hætta er á stórfelldu tjóni á mannvirkjum í sveitarfélaginu ef tafir verða á að efla sjóvarnir þar. Um er að ræða að hækka og styrkja flóðvarnargarðinn vestan Víkurár á um 750 metra kafla. Gert er ráð fyrir að 30 m.kr. framlag komi til verksins af fjárveitingu sjóvarna samkvæmt fjárlagafrumvarpinu og með 70 m.kr. framlaginu sem hér er greint frá verður varið 100 m.kr. til verkefnisins á árinu. Upphafleg kostnaðaráætlun verksins er 200 m.kr. en í ljósi hagstæðra tilboða sem borist hafa í hliðstæð verk er bundin von við að tilboð berist í verkið sem geri kleift að ljúka því á árinu 2011 og verja hluta fjárveitinga til sjóvarna þess árs til verksins. Hins vegar er veitt 30 m.kr. tímabundið framlag til að byggja sjóvarnargarð við Reykhólahöfn.

3. umræða

1.01 Almennur rekstur. Hækkun á vitagjaldi verður 50 m.kr. minni en áformað var. Gert hafði verið ráð fyrir að ríkistekjur stofnunarinnar hækkuðu um 145 m.kr. með hækkun vitagjalds samkvæmt frumvarpi til breytinga á lögum um vitamál, nr. 132/1999. Við afgreiðslu frumvarpsins var gjaldið hækkað minna sem nemur 50 m.kr. Markaðar tekjur Siglingastofnunar lækka því um þá fjárhæð og framlag úr ríkissjóði hækkar samsvarandi.

6.80 Sjóvarnargarðar. Millifært er 30 m.kr. tímabundið framlag á liðinn 10-336-6.70 Hafnabótasjóður til að byggja sjóvarnargarð við Reykhólahöfn.

336 Hafnarframkvæmdir.

2. umræða

6.70 Hafnabótasjóður. Fjárveiting lækkar um 130 m.kr. með millifærslu á lið Landeyjahafnar en samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hefur ákveðið að breyta forgangi í ramma ráðuneytisins og leggja meiri áherslu á að ljúka við framkvæmdir í Landeyjahöfn á næsta ári. Samkvæmt kostnaðaráætlun var gert ráð fyrir að til að klára gerð Landeyjahafnar á árinu 2010 þyrfti um 470 m.kr. til viðbótar við það sem veitt er til verksins í frumvarpinu. Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið telur að unnt sé að ná það hagstæðum tilboðum í þá verkþætti sem eftir eru og að einungis sé þörf á um 275 m.kr. til viðbótar svo ljúka megi verkinu. Til að mæta því sem á vantar þarf 145 m.kr. beint framlag úr ríkissjóði. Þessar fjárheimildir eru háðar því að væntingar um tilboð í verkið gangi eftir.

6.72 Landeyjahöfn. Fjárveiting hækkar um 275 m.kr. Annars vegar er veitt 145 m.kr. tímabundið framlag á árinu 2010 til að unnt verði að ljúka framkvæmdum við Landeyjahöfn. Samkvæmt kostnaðaráætlun var gert ráð fyrir að til að ljúka við gerð Landeyjahafnar á árinu 2010 þyrfti um 470 m.kr. til viðbótar við það sem veitt er til verksins í frumvarpinu. Samgönguráðuneytið telur að unnt sé að ná það hagstæðum tilboðum í þá verkþætti sem eftir eru að einungis sé þörf á um 275 m.kr. svo ljúka megi verkinu. Hins vegar eru millifærðar 130 m.kr. af lið Hafnabótasjóðs sbr. umfjöllun hér að ofan. Þessar fjárheimildir eru háðar því að væntingar um tilboð í verkið gangi eftir.

6.74 Lendingabætur. Liðurinn felldur niður og þar með 7,5 m.kr. fjárveiting.

3. umræða

6.70 Hafnabótasjóður. Millifærð er 30 m.kr. fjárveiting af liðnum 10-335-6.80 til að byggja sjóvarnargarð við Reykhólahöfn.

471 Flugmálastjórn Íslands.

2. umræða

1.01 Flugmálastjórn Íslands. Fjárveiting hækkar um 20 m.kr. Annars vegar eru millifærðar 14,2 m.kr. af rekstrarlið Vegagerðarinnar, en samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hefur ákveðið að hagræðingarmarkmið í rekstri Vegagerðarinnar verði hækkað um sömu fjárhæð. Með þessu er ætlunin að styrkja grunnstarfsemi Flugmálastjórnar Íslands. Ráðuneytið telur að sú hagræðingarkrafa sem stofnuninni var upphaflega gert að sæta hafi skapað hættu á að henni takist ekki að sinna eftirliti sínu með flugrekendum nógu vel. Slíkt gæti valdið því að flugverndarstofnanir Bandaríkjanna annars vegar og Evrópusambandsins hins vegar gerðu athugasemdir við umfang eftirlitsins en það gæti valdið bæði flugrekendum og farþegum stórfelldum vandræðum þar eð eftirlit yrði þá aukið af hálfu þessara stofnana gagnvart þeim á áfangastöðum í þessum ríkjum eða jafnvel að hömlur yrðu lagðar á flug héðan meðan úrbætur yrðu gerðar af hálfu Flugmálastjórnar Íslands. Flugöryggisstofnun Evrópu, EASA, hefur nú þegar gert athugasemdir við umfang tiltekins eftirlits Flugmálastjórnar og krafist tafarlausra úrbóta sem hafa í för með sér umtalsverðan kostnaðarauka fyrir stofnunina. Hins vegar er um að ræða 5,8 m.kr. framlag sem ætlað var til að styrkja flug til Narssarsuaq á Grænlandi flutt til Flugmálastjórnar Íslands. Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hefur ákveðið að hætt verði stuðningi við flug til Narssarsuaq en þess í stað verði hagræðingarmarkmið Flugmálastjórnar lækkað sem því nemur til að styrkja grunnstarfsemi stofnunarinnar.

512 Póst- og fjarskiptastofnunin.

2. umræða

1.01 Póst- og fjarskiptastofnunin. Fjárheimild stofnunarinnar er hækkuð um 30,7 m.kr. í samræmi við breytta tekjuáætlun. Hún byggist á endurskoðaðri áætlun stofnunarinnar um markaðar tekjur sínar á yfirstandandi ári og nýrri áætlun um hverjar þær tekjur muni verða á næsta ári en gert er ráð fyrir að þær verði samtals 310 m.kr. á árinu 2010. Til skýringar er fjármögnun stofnunarinnar í samræmi við 12. gr. heimildartilskipunar ESB nr. 2002/20/EB en samkvæmt henni skulu álögð gjöld standa undir kostnaði sérgreindra þátta í starfsemi eftirlitsstjórnvalds á sviði fjarskipta. Auknar tekjur af þessum gjöldum færast á tekjuhlið ríkissjóðs og verður afkoma hans því óbreytt eftir sem áður.

513 Jöfnunarsjóður alþjónustu.

2. umræða

1.10 Jöfnunarsjóður alþjónustu. Fjárveiting lækkar um 3,4 m.kr. Í fjárlagafrumvarpinu var gert ráð fyrir að fjárheimild sjóðsins lækkaði um 169,6 m.kr. og yrði 38,4 m.kr. í ljósi áætlunar um tekjur af gjaldi til sjóðsins. Nú er ljóst að fjárheimild sjóðsins lækkar enn frekar og verður 35 m.kr.

801 Jöfnunarsjóður sveitarfélaga.

2. umræða

1.10 Jöfnunarsjóður sveitarfélaga, lögbundin framlög. Veitt er 792 m.kr. hækkun á framlögum til liðarins. Í frumvarpinu var ekki gert ráð fyrir breytingum á lögbundnum framlögum til sjóðsins. Ástæðan var sú að þá lá ekki fyrir hver endanleg útfærsla skattabreytinga yrði og hvaða áhrif þær breytingar kynnu að hafa á lögbundin framlög til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga eða á almenna tekjustofna sveitarfélaga. Gert var ráð fyrir að taka fyrirkomulagið á fjármögnun sjóðsins til endurskoðunar við 2. umræðu frumvarpsins þegar þessar forsendur lægju betur fyrir. Nú þegar skattabreytingar komandi árs liggja fyrir má að óbreyttum lögum gera ráð fyrir að hækka þurfi lögbundin framlög til sjóðsins um 792 m.kr. frá því sem gert var ráð fyrir í frumvarpinu. Spáin miðast við að innheimtar skatttekjur verði 396.931 m.kr. á verðlagi næsta árs og að álagningarstofn útsvars verði 796.375 m.kr., en þá er reiknað með 1% lækkun stofnsins milli tekjuáranna 2008 og 2009. Lögbundin framlög ríkisins til Jöfnunarsjóðs eru ákvörðuð með tvennum hætti samkvæmt lögum um tekjustofna sveitarfélaga. Í fyrsta lagi er 8.415 m.kr. framlag úr ríkissjóði sem er 2,12% af innheimtum skatttekjum ríkissjóðs. Í öðru lagi er 2.102 m.kr. framlag sem er 0,264% af álagningarstofni útsvars næstliðins tekjuárs. Samkvæmt því má gera ráð fyrir að lögbundin framlög til sjóðsins verði samtals 10.517 m.kr. á árinu 2010.

3. umræða

1.11 Jöfnunarsjóður sveitarfélaga, sérstök viðbótarframlög. Fjárheimild sjóðsins er hækkuð um 1.200 m.kr. með sérstöku viðbótarframlagi til að mæta hækkun á launakostnaði sveitarfélaga í kjölfarið á hækkun á tryggingagjaldi í samræmi við samkomulag þar um. Gert er ráð fyrir að sjóðurinn greiði sveitarfélögum út framlög vegna þessarar kostnaðarhækkunar í samræmi við upplýsingar um skil þeirra á tryggingagjaldi eða launaveltu.

 

11 Iðnaðarráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér að ofan má sjá að samþykktar voru tillögur um að hækka fjárheimildir iðnaðarráðuneytis um 279,1 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 16,3 m.kr. og nemur hækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 262,8 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Gerð er 2,4 m.kr. lækkun á ráðstöfunarfé iðnaðarráðherra. Ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

205 Nýsköpunarmiðstöð Íslands.

2. umræða

1.01 Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Veitt er 20,1 m.kr. hækkun á fjárheimild vegna leiðréttingar á verðlagsuppfærslu. Við uppfærslu á launa- og verðlagslið frumvarpsins urðu þau mistök að misræmi myndaðist á milli verðlagsuppfærslu tekna og gjalda. Þetta varð til þess að verðlagsreikningurinn var rúmum 20 m.kr. lægri en til stóð.

3. umræða

1.01 Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Fellt er niður 3 m.kr. framlag til gagnvirkrar þjónustumiðstöðvar fyrir einstaklinga og fyrirtæki um stofnun og rekstur fyrirtækja. Á móti hækkar framlag til verkefna á liðnum 01-996 Íslenska upplýsingasamfélagið, sameiginleg verkefni ráðuneyta, eins og þar greinir.

242 Tækniþróunarsjóður.

2. umræða

1.10 Tækniþróunarsjóður. Framlög til Tækniþróunarsjóðs hækka um 50 m.kr. og verða 720 m.kr. til að gera sjóðnum betur kleift að efla nýsköpunarstarf.

245 Samtök iðnaðarins.

2. umræða

1.10 Samtök iðnaðarins. Í endurskoðaðri áætlun um ríkistekjur af iðnaðarmálagjaldi eru tekjurnar áætlaðar 120 m.kr. hærri en reiknað var með í frumvarpinu. Fjárheimild er því hækkuð í sama mæli þannig að unnt verði að ráðstafa öllum tekjunum til Samtaka iðnaðarins. Afkoma ríkissjóðs verður óbreytt eftir sem áður.

299 Iðja og iðnaður, framlög.

2. umræða

1.19 Staðlaráð. Fjárheimild liðarins hækkar um 0,4 m.kr. í ljósi endurskoðaðrar áætlunar um hlutdeild í tekjum af tryggingagjaldi.

373 Niðurgreiðslur á húshitun.

2. umræða

1.11 Niðurgreiðslur á hitun íbúðarhúsnæðis. Fjárveiting hækkar um 30,8 m.kr. þar sem gert er ráð fyrir að rafhitun heimila og íbúðarhúsnæðis í landbúnaði verði undanþegin nýjum 0,12 kr. raforkuskatti samkvæmt lögum þess efnis um umhverfis- og auðlindaskatta. Er þá miðað við að rafhitun heimila sé um 176.081.145 kWst á ári og rafhitun íbúðarhúsnæðis í landbúnaði 80.429.982 kWst.

501 Ferðamálastofa.

2. umræða

1.01 Ferðamálastofa. Veitt er 40 m.kr. framlag til markaðs- og kynningarmála ferðaþjónustu. Á undanförnum misserum hefur orðið til net sjö markaðsstofa um land allt sem hafa smám saman styrkt starfsemi sína og hafa þétt samstarf sín á milli. Á sama tíma hefur verið vaxandi umræða um mikilvægi þess að tryggja frumkvæði og ákvarðanatöku í héraði og efla þannig aðkomu ferðaþjónustuaðila. Fjárhagsleg staða markaðsstofa hefur verið ótrygg og það hefur sett mark sitt á möguleika á að móta starfsemina og festa í sessi. Opinber framlög hafa komið víða að úr kerfinu, frá fjárlaganefnd, iðnaðarráðuneyti, gegnum stuðning við ferðamálasamtök landshlutanna o.fl. Á fjáraukalögum 2008 voru 80 m.kr. veittar til uppbyggingar svæðisbundins markaðsstarfs og var því framlagi að langstærstum hluta ráðstafað til samstarfs Ferðamálastofu og markaðsstofa um eflingu markaðs- og kynningarstarfs á sviði ferðamála.

599 Ýmis ferðamál.

2. umræða

1.90 Ýmis ferðamál. Fjárveiting hækkar um 6,9 m.kr.

12 Efnahags og -viðskiptaráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér að ofan má sjá að samþykktar voru tillögur um að hækka fjárheimildir efnahags og -viðskiptaráðuneytis um 91,5 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 16,7 m.kr. og nemur hækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 74,8 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

101 Efnahags- og viðskiptaráðuneyti, aðalskrifstofa.

2. umræða

1.01 Efnahags- og viðskiptaráðuneyti, aðalskrifstofa. Fjárveiting liðarins hækkar um 50,2 m.kr. Í fyrsta lagi er veitt 42,5 m.kr. hækkun á framlagi til liðarins vegna flutnings verkefna frá fjármálaráðuneytinu yfir til nýs efnahags- og viðskiptaráðuneytis. Annars vegar er um að ræða flutning á verkefnum um efnahagsmál og hins vegar málum er snúa að endurskoðendum og meðferð bókhalds og ársreikninga. Gert er ráð fyrir að 4,5 stöðugildi flytjist á milli ráðuneytanna. Gerð er sambærileg lækkun fjárveitingar hjá aðalskrifstofu fjármálaráðuneytis. Færslan er í samræmi við lög um breytingu á ýmsum lögum vegna tilfærslu verkefna innan Stjórnarráðs Íslands sem tóku gildi 1. október 2009. Í öðru lagi hækkar fjárveiting um 18 m.kr. vegna flutnings efnahagsskrifstofu forsætisráðuneytisins til nýs efnahags- og viðskiptaráðuneytis. Um er að ræða tvö stöðugildi, annars vegar skrifstofustjóra og hins vegar sérfræðings. Gerð er sambærileg lækkun hjá aðalskrifstofu forsætisráðuneytis. Færslan er í samræmi við lög um breytingu á ýmsum lögum vegna tilfærslu verkefna innan Stjórnarráðs Íslands sem tóku gildi 1. október 2009. Í þriðja lagi lækkar fjárveiting um 10,3 m.kr. vegna flutnings verkefna á sviði neytendamála frá efnahags- og viðskiptaráðuneytinu yfir til dómsmála- og mannréttindaráðuneytisins. Gert er ráð fyrir að stöðugildi skrifstofustjóra flytjist á milli ráðuneytanna við þessa breytingu. Gerð er sambærileg hækkun fjárveitingar hjá aðalskrifstofu dómsmála- og mannréttindaráðuneytis. Færslan er í samræmi við lög um breytingu á ýmsum lögum vegna tilfærslu verkefna innan Stjórnarráðs Íslands sem tóku gildi 1. október 2009.

190 Ýmis verkefni.

2. umræða

1.23 Eftirlitsnefnd félags fasteignasala. Gerð er 19 m.kr. lækkun á framlagi til liðarins. Í frumvarpi til laga um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa er gert ráð fyrir að ekki verði innheimt eftirlitsgjöld á árinu 2010 til að standa straum af kostnaði við störf eftirlitsnefndar Félags fasteignasala. Ástæðan er sú að nokkur sjóður hefur safnast upp þar sem gjaldið hefur skilað meiri tekjum en þörf var fyrir. Miðað er við að tekjur ríkissjóðs af eftirlitsgjaldinu lækki um 19 m.kr. á árinu 2010 og að fjárveiting lækki sem því nemi.

1.24 Endurskoðendaráð. Fjárveiting ráðuneytisins hækkar um 10 m.kr. á árinu 2010 vegna flutnings verkefna endurskoðendaráðs til efnahags- og viðskiptaráðuneytisins. Í lögum um breytingar á ýmsum lögum vegna tilfærslu verkefna innan Stjórnarráðs Íslands kemur fram að málefni er varða endurskoðendur fari frá fjármálaráðuneytinu til efnahags- og viðskiptaráðuneytisins.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Gerð er 0,9 m.kr. lækkun á ráðstöfunarfé efnahags- og viðskiptaráðherra. Ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

501 Hagstofa Íslands.

2. umræða

1.01 Hagstofa Íslands. Fjárveiting hækkar um 34,5 m.kr. Annars vegar hækkar framlag um 31,7 m.kr. vegna flutnings verkefna frá fjármálaráðuneytinu yfir til nýs efnahags- og viðskiptaráðuneytis. Verkefni sem áður voru undir efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytisins flytjast meðal annars yfir til Hagstofu Íslands en um er að ræða fjögur stöðugildi. Gerð er sambærileg lækkun fjárveitingar hjá aðalskrifstofu fjármálaráðuneytis. Færslan er í samræmi við lög um breytingu á ýmsum lögum vegna tilfærslu verkefna innan Stjórnarráðs Íslands sem tóku gildi 1. október 2009. Hins vegar er launa- og verðlagsútreikningur Hagstofu Íslands leiðréttur til hækkunar um 2,8 m.kr. í samræmi við tegundaskiptingu á útgjöldum stofnunarinnar. Í frumvarpinu var 72,8 m.kr. hagræðingarkrafa stofnunarinnar öll sett á önnur gjöld en samkvæmt reikningi fyrir árið 2008 námu önnur rekstrargjöld 24% af heildargjöldum. Tegundaskipting hagræðingarkröfunnar er einnig leiðrétt til samræmis við raunskiptingu útgjalda.

14 Umhverfisráðuneyti

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á framlögum til málefnaflokka ráðuneytisins:

Í töflunni hér að ofan má sjá að samþykktar voru tillögur um að hækka fjárheimildir efnahags og -viðskiptaráðuneytis um 205,5 m.kr. við 2. og 3. umræðu fjárlagafrumvarpsins. Hækkun tryggingagjalds á launaveltu er 41,1 m.kr. og nemur hækkun fjárheimilda vegna annarra tillagna því 164,4 m.kr. Hækkun fjárheimilda vegna tryggingagjalds er ekki sundurliðuð niður á einstaka fjárlagaliði í umfjölluninni hér að neðan. Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

190 Ýmis verkefni.

2. umræða

1.90 Ýmis verkefni. Fjárveiting lækkar um 1 m.kr.

199 Ráðstöfunarfé.

2. umræða

1.10 Til ráðstöfunar samkvæmt ákvörðun ráðherra. Gerð er 1,4 m.kr. lækkun á ráðstöfunarfé umhverfisráðherra. Ráðstöfunarfé allra ráðherra lækkar um samtals 21,2 m.kr. og verður alls 49,4 m.kr. Ætlast er til að settar verði samræmdar reglur um úthlutun þessa fjár og að ráðherrar úthluti aðeins til verkefna sem heyra undir þeirra málefnasvið. Jafnframt skuli fjárlaganefnd gerð grein fyrir úthlutun fjárins.

211 Umhverfisstofnun.

2. umræða

1.11 Endurgreiðslur til sveitarfélaga vegna veiða á ref og mink. Endurgreiðslur til refaveiða hækka um 17 m.kr. Umhverfisráðherra er hvattur til að skipa nefnd hið fyrsta til að fara heildstætt yfir þennan málaflokk í samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga.

3. umræða

5.41 Þjóðgarðar og friðlýst svæði. Veitt er 10 m.kr. framlagi til verkefna í Þjóðgarðinum Snæfellsjökli.

212 Vatnajökulsþjóðgarður.

2. umræða

1.01 Vatnajökulsþjóðgarður. Útgjaldaheimild þjóðgarðsins er hækkuð um 100 m.kr. en jafnframt gert ráð fyrir auknum sértekjum sem nemur 40 m.kr. þannig að beint framlag greitt úr ríkissjóði hækkar um 60 m.kr. Hækkunin er gerð til að mæta auknum rekstrarkostnaði þjóðgarðsins samhliða auknu umfangi starfseminnar og uppbyggingu gestastofa. Helsta framkvæmdin sem unnið er að um þessar mundir á vegum þjóðgarðsins er bygging gestastofu að Skriðuklaustri í Fljótsdal en áætlað er að henni ljúki um mitt næsta ár. Vegna stöðu ríkisfjármála hefur verið dregið úr áformum um aukna starfsemi og hægt á framkvæmdum miðað við fyrri áætlanir um uppbyggingu þjóðgarðsins. Engu síður þarf að standa undir þeirri starfsemi sem búið er að setja af stað og færa fjárheimildir til samræmis við rekstrarveltuna. Á móti vegur að sértekjur þjóðgarðsins, einkum af sölu gistinátta og veitingasölu, eru orðnar tvöfalt meiri á árinu 2009 en gert var ráð fyrir í fjárlögum, eða um 110 m.kr. Eigin tekjuöflun getur því staðið undir auknum rekstrarumsvifum í meiri mæli en reiknað hafði verið með en hér er þó miðað við varfærna áætlun um tekjur næsta árs.

401 Náttúrufræðistofnun Íslands.

2. umræða

1.01 Náttúrufræðistofnun Íslands. Gerð er 25 m.kr. lækkun á sértekjum og jafnmikil hækkun á beinu framlagi úr ríkissjóði til stofnunarinnar vegna verulegs samdráttar í sértekjum hennar. Nokkur veigamikil verkefni sem stofnunin hefur haft með höndum á undanförnum árum gegn greiðslum frá viðkomandi aðilum munu fyrirsjáanlega lækka á næsta ári eða falla niður. Þar er einkum um að ræða rannsóknar- og ráðgjafarverkefni sem stofnunin tók að sér í tengslum við framkvæmdir við Kárahnjúkavirkjun, rammaáætlun um nýtingu vatnsafls og jarðvarma, framkvæmdir ofanflóðasjóðs og ýmis önnur ráðgjafarverkefni.

403 Náttúrustofur.

2. umræða

Fjárveitingar til náttúrustofa hækka um 52,8 m.kr. vegna tímabundinna framlaga til rannsóknaverkefna. Taflan hér að neðan sýnir skiptingu niður á einstakar náttúrustofur.

19 Vaxtagjöld ríkissjóðs

Eftirfarandi breytingar voru gerðar á vaxtagjöldum ríkissjóðs:

Í inngangi þessa kafla, á bls. 224, er almennt fjallað um helstu þætti í breytingum útgjalda ráðuneyta sem gerðar voru við 2. og 3. umræðu frumvarpsins.

801 Vaxtagjöld ríkissjóðs.

2. umræða

1.10 Vaxtagjöld ríkissjóðs. Vaxtakostnaður ríkissjóðs hefur verið endurmetinn. Í endurskoðaðri áætlun er gert ráð fyrir að heildarvaxtagjöld nemi 94,3 milljörðum kr. á árinu 2010 og 90,3 milljörðum kr. til greiðslu. Þetta er 5,2 milljarða kr. lægri útgjöld en samkvæmt áætlun í fjárlagafrumvarpi en 12 milljarða kr. lægri greiðslur. Helstu skýringar á lækkun vaxta eru þessar:

Í fyrsta lagi er endurfjármögnun bankanna lægri en áætlanir frumvarpsins gerðu ráð fyrir þar sem skilanefndir Glitnis hf. og Kaupþings hf. hafa nú ákveðið að eignast annars vegar 95% hlutafjár í Íslandsbanka og hins vegar 87% hlutafjár í Arion banka. Í tengslum við yfirtökurnar mun ríkissjóður veita Íslandsbanka 25 milljarða kr. víkjandi lán og Arion banka 24 milljarða kr. víkjandi lán auk 6,5 milljarða kr. víkjandi láns sem fjármagnað verður með arðgreiðslu bankans til ríkissjóðs.

Í öðru lagi er nú ljóst að ekki verður af 500 milljóna evra lántöku sem ráðgert var að taka hjá Rússum í tengslum við lán vinaþjóða Íslands. Einnig var ákveðið í desember 2009 að fresta hluta af heimiluðum ádrætti af lánalínum frá Danmörku, Svíþjóð og Finnlandi og áætluðum fyrsta hluta af láni frá Póllandi fram til 2010.

Í þriðja lagi lækka vextir erlendra almennra lána þar sem ekki varð af fyrirhugaðri endurfjármögnun gjalddaga að hluta á árinu 2009.

Á móti hækka vaxtagjöld vegna fyrirhugaðrar aukinnar útgáfu ríkisverðbréfa frá áætlun frumvarpsins.