14 Umhverfisráðuneyti

Útgjöld og fjármögnun umhverfisráðuneytis breytist milli ára sem hér segir:

Heildargjöld umhverfisráðuneytis árið 2010 eru áætluð um 8.896 m.kr. á rekstrargrunni. Frá dragast sértekjur að fjárhæð 2.100 m.kr. en þær nema 23,6% af heildargjöldum ráðuneytisins. Gjöld umfram tekjur eru 6.796 m.kr. og af þeirri fjárhæð eru 3.859 m.kr. fjármagnaðar með beinu framlagi úr ríkissjóði og 2.937 m.kr. innheimtar af ríkistekjum.

Vakin er athygli á að í inngangi þessa kafla um gjöld A-hluta, kafla 3.2, er umfjöllun um fyrirhugaðan samdrátt í ríkisútgjöldum á næsta ári þar sem farið er heildstætt yfir þau áform fyrir öll ráðuneytin og málaflokka þeirra.

Í frumvarpinu aukast útgjöld umhverfisráðuneytisins um rúmar 8 m.kr. á verðlagi fjárlaga 2009. Útgjaldabreytingum milli ára má skipta í þrjá þætti. Í fyrsta lagi verða gerðar ráðstafanir til að lækka útgjöld ráðuneytisins um 394 m.kr. í samræmi við markmið sem ríkisstjórnin hefur sett í áætlun um jöfnuð í ríkisfjármálum á tímabilinu 2009–2013. Í öðru lagi er um að ræða ýmsar nýjar útgjaldaskuldbindingar sem falla til á árinu 2010 og nema 746 m.kr. Þar af eru 632 m.kr. vegna breytinga á fjárheimildum verkefna sem fjármögnuð eru að fullu með ríkistekjum og hafa þar með ekki áhrif á afkomu ríkissjóðs. Á móti vega, í þriðja lagi, tímabundin framlög til ýmissa verkefna sem falla niður og nema 344 m.kr. Nettóhækkun vegna þessara breyttu útgjaldaskuldbindinga er því alls 8 m.kr. Loks bætast við verðlagshækkanir ársins 2010, sem eru áætlaðar 156 m.kr., þannig að heildargjöldin verða 6.796 m.kr.

Rekstrargjöld ráðuneytisins að frádregnum sértekjum eru áætluð 4.065,9 m.kr. og hækka um 87,8 m.kr. frá fjárlögum þessa árs. Rekstrarfjárveitingar flestra stofnana og verkefna sem heyra undir ráðuneytið eru lækkaðar alls um 314,5 m.kr. vegna áforma um hagræðingu í rekstrarkostnaði ríkissjóðs. Ríkisstjórnin setti markmið um 10% samdrátt í rekstrarveltu stjórnsýslu- og eftirlitsstofnana, 7% hjá menntastofnunum og 5% hjá velferðarstofnunum. Vissir liðir sem eru ekki eiginlegur rekstur eru þó frátaldir. Lækkunin hjá umhverfisráðuneytinu nemur um 8% að raungildi. Þótt markmiðin hafi verið sett miðað við veltu eru þau útfærð eftir forgangsröð og áherslum ráðuneytisins sem getur falið í sér mismikla skerðingu á fjárveitingum eins og fram kemur í umfjöllun um einstakar stofnanir og verkefni. Gert er ráð fyrir auknum útgjaldaskuldbindingum í rekstri sem nema 333,7 m.kr. en þar munar mest um 139,9 m.kr. flutnings rafmagnsöryggsimála undir Brunamálastofnun ríkisins, 80 m.kr. aukin umsvif Úrvinnslusjóðs og 51,7 kostnað vegna áformaðs flutnings Náttúrufræðistofnunar í nýtt húsnæði næsta haust. Á móti falla niður nokkur framlög sem veitt voru til tímabundina verkefna að fjárhæð 80,8 m.kr. Verðlagshækkun fjárveitinga til rekstrar er um 149,4 m.kr. Fjárheimildir frumvarpsins miðast við að engar hækkanir verði á launum starfsmanna umfram þá hækkun sem verður hjá þeim lægst launuðu 1. júní nk. samkvæmt kjarasamningum sem gerðir voru fyrr á árinu 2009.

Neyslu- og rekstrartilfærslur hækka um 242,2 m.kr. og verða 2.219 m.kr. en eru 1.976,8 m.kr. í fjárlögum ársins 2009. Sett var markmið um 10% lækkun almennra tilfærslustyrkja og úthlutunarliða við undirbúning frumvarpsins og er gert ráð fyrir að þau útgjöld ráðuneytisins lækki um 48,8 m.kr. Auk þess lækka tilfærsluútgjöld um 63,4 m.kr. vegna tímabundinna framlaga sem falla niður. Á móti hækka framlög um 347,9 m.kr. vegna nýrra útgjaldaskuldbindinga. Munar þar mest um 370 m.kr. hækkun hjá Endurvinnslunni hf. og 25 m.kr. lækkun á lið skipulagsmál sveitarfélaga. Verðlagshækkun fjárveitinga sem teljast til tilfærslna nemur 6,5 m.kr. Fjárheimildir frumvarpsins miðast við að engar hækkanir verði gerðar á bótum tilfærslukerfa á næsta ári.

Viðhalds- og stofnkostnaður er áætlaður 511,2 m.kr. og er það 165,7 m.kr. lækkun milli ára. Þyngst vegur að niður fellur 200 m.kr. framlag til stuðnings fráveituframkvæmdum sveitarfélaga í samræmi við lög þar um. Framlög til uppbyggingar í Vatnajökulsþjóðgarði lækka um 30,7 m.kr. til að mæta áformum um samdrátt í ríkisútgjöldum en framlög til ofanflóðamála hækka um 65 m.kr.

Vikið er nánar að áformum um sparnað og forgangsröð útgjalda og helstu útgjaldabreytingar í greinargerð um viðkomandi fjárlagaliði hér á eftir

Skipting áætlaðra útgjalda ráðuneytisins árið 2010 eftir helstu málefnaflokkum er sýnd í myndinni hér á eftir.

Skuldbindandi samningar

Umhverfisráðuneytið hefur samningsskyldur við Skógræktarfélag Íslands vegna verkefnis um Landgræðsluskóga og Landgræðslu ríkisins og Skógrækt ríkisins vegna samstarfssamnings um Hekluskóga. Samningurinn um Landgræðsluskóga kveður á um 35 m.kr. árlegt framlag og gildir út árið 2013 en samningurinn um Hekluskóga kveður á um 50 m.kr. árlegt framlag og gildir út árið 2016. Þessir samningar eru tilgreindir í töflunni hér fyrir neðan. Í fjárlögum 2009 var fjárveiting til Hekluskóga lækkuð í 24,8 m.kr. vegna útgjaldaaðhalds og í þessu frumvarpi er gert ráð fyrir 22,6 m.kr. framlagi og hefur fjárhæðum í töflunni verið breytt til samræmis við það. Fjárhæðir í töflunni, að undanskildu árinu 2009, eru á áætluðu verðlagi ársins 2010 og miðast við hámarksskuldbindingu en geta orðið lægri ef t.d. forsendur, sem kveðið er á um í sumum samningum, taka breytingum. Samtals nema samningarnir 0,6% af heildargjöldum ráðuneytisins á árinu 2010.

Skuldbindandi samningum ráðuneyta er skipað í þrjá flokka í frumvarpinu: A, B og C. Samningar sem umhverfisráðuneytið stendur að ásamt fjármálaráðuneytinu skv. heimild í 30. gr. fjárreiðulaga eru merktir með bókstafnum A í töflunni og er kostnaður vegna þeirra áætlaður 35 m.kr. á yfirstandandi ári. Aðrir samningar sem bæði ráðuneytin standa að eru merktir með bókstafnum B og eru þær skuldbindingar áætlaðar 50 m.kr. Að lokum eru samningar sem umhverfisráðuneytið stendur eitt að en þeir eru auðkenndir með bókstafnum C, en ekki er um neina slíka samninga að ræða hjá umhverfisráðuneytinu. Samtals eru því 85 m.kr. bundnar árlega vegna framangreindra verkefna.

Hér á eftir er fjallað um helstu breytingar í fjármálum málaflokka og stofnana sem heyra undir umhverfisráðuneytið.

Ráðuneyti

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 101 Umhverfisráðuneyti, aðalskrifstofa; 190 Ýmis verkefni og 199 Ráðstöfunarfé.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 47,7 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 48,2 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga. Þá koma fram nokkur ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 10,5 m.kr. Á hinn bóginn falla niður samtals 10 m.kr. af framlögum til tímabundinna verkefna. Hér á eftir er gerð grein fyrir helstu breytingum á fjárveitingum til málefnaflokksins.

101 Umhverfisráðuneyti, aðalskrifstofa. Gert er ráð fyrir 315,2 m.kr. fjárveitingu til skrifstofunnar og jafngildir það 26,2 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Lögð er til 21,2 m.kr. lækkun fjárveitingar til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda, auk þess sem niður fellur 5 m.kr. tímabundið framlag sem veitt var í fjárlögum 2008 til innleiðingar á vatnatilskipun Evrópusambandsins. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals eru 7,8 m.kr.

190 Ýmis verkefni. Gert er ráð fyrir 300,4 m.kr.framlagi til þessa liðar og jafngildir það 21 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Niður fellur 5 m.kr. framlag á viðfangi 1.44 Skógræktarfélag Íslands sem veitt var til tímabundins atvinnuátaks í fjárlögum 2009. Lögð er til samtals 26,5 m.kr. lækkun fjárveitinga til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um útgjaldalækkun. Lækkunin skiptist þannig milli viðfangsefna: 1.10 Fastanefndir 0,7 m.kr., 1.29 Rannsóknir á botndýrum á Íslandsmiðum 1,6 m.kr., 1.35 Umhverfisvöktun 3,2 m.kr., 1.40 Alþjóðastofnanir 2,6 m.kr., 1.41 Skrifstofa um vernd gróður- og dýraríkis á norðlægum slóðum, CAFF 1,1 m.kr., 1.42 Skrifstofa Norðurskautsráðsins um varnir gegn mengun hafsins, PAME 1 m.kr., 1.44 Skógræktarfélag Íslands 5,2 m.kr., 1.56 Vernd Breiðarfjarðar 0,8 m.kr., 1.61 Úrskurðarnefnd um skipulags- og byggingarmál 1,2 m.kr. og 1.98 Ýmis framlög umhverfisráðuneytis 9,1 m.kr. Á móti er sótt um tvö ný framlög á viðfang 1.98 Ýmis framlög umhverfisráðuneytis. Annars vegar 7,5 m.kr. tímabundið framlag í tvö ár vegna formennsku Íslands í CAFF, vinnuhópi Norðurskautsráðsins. Hins vegar 3 m.kr. fjárveitingu, þar af 1 m.kr. tímabundið framlag í eitt ár til gerðar kynningarefnis, til að styrkja rekstur upplýsingamiðstöðvar sem verður hluti af fyrirhuguðu menningar- og náttúrufræðisetri á Álftanesi. Markmið með rekstri stöðvarinnar er að samflétta kynningu á náttúru Álftaness og Skerjafjarðar og sögu Bessastaða og nýta hana til að efla umhverfisvæna og menningartengda ferðamálastarfsemi á Álftanesi og skapa með því ný atvinnutækifæri á svæðinu sbr. viljayfirlýsingu sem undirrituð var af umhverfisráðherra og menntamálaráðherra þann 8. apríl 2009. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 8,7 m.kr. Eftirfarandi tafla sýnir ráðstöfun framlaga á viðfangi 1.98 Ýmis framlög umhverfisráðuneytis.

199 Ráðstöfunarfé. Lögð er til 0,5 m.kr. lækkun á framlagi til liðarins í samræmi við markmið ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda.

Umhverfisvernd

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 202 Náttúrurannsóknastöðin við Mývatn; 211 Umhverfisstofnun; 212 Vatnajökulsþjóðgarður; 231 Landgræðsla ríkisins; 241 Skógrækt ríkisins; 243 Hekluskógar; 287 Úrvinnslusjóður og 289 Endurvinnslan hf.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins hækkar um 71,4 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 197,6 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga. Þá koma fram nokkur ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 487 m.kr. Mest munar um 370 m.kr. hækkun á tilfærsluframlagi til Endurvinnslunnar hf. sem fjármagnað er með tekjum af skilagjaldi og umsýsluþóknun á einnota drykkjarvöruumbúðir og 80 m.kr. hækkun á fjárveitingu til Úrvinnslusjóðs sem fjármögnuð er með tekjum af úrvinnslugjaldi. Á hinn bóginn falla niður samtals 218 m.kr. af framlögum sem veitt voru til tímabundinna verkefna. Munar þar mest um að niður fellur 200 m.kr. árlegt framlag sem á umliðnum árum hefur verið veitt til stuðnings fráveituframkvæmdum sveitarfélaga á grundvelli laga nr. 53/1995. Samkvæmt lögunum er árið 2009 síðasta árið sem þessa stuðnings nýtur við. Hér á eftir er gerð grein fyrir helstu breytingum á fjárveitingum til málefnaflokksins.

202 Náttúrurannsóknastöðin við Mývatn. Gert er ráð fyrir 22,3 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar. Lögð er til 2,1 m.kr. lækkun fjárveitingar vegna áforma ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrist af hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nemur 0,3 m.kr.

211 Umhverfisstofnun. Gert er ráð fyrir 698,4 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar og jafngildir það 73,7 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Á viðfangsefni 1.01 Umhverfisstofnun eru helstu breytingar þær að lögð til 54,3 m.kr. lækkun fjárveitingar til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Farið er fram á að tímabundið framlag vegna olíuleitar á Drekasvæðinu framlengist um eitt ár en lækki um 7,5 m.kr. og verði 5 m.kr. Loks er sótt um 6 m.kr. tímabundið framlag í fjögur ár vegna Náttúruverndaráætlunar 2009–2013 en áætlað er að friðlýsa 13 svæði á tímabilinu. Á viðfangi 1.11 Endurgreiðslur til sveitarfélaga vegna veiða á ref og mink fellur niður 5,5 m.kr. tímabundið framlag vegna refaveiða sem veitt var í fjárlögum 2006 og vegna kröfu um lækkun ríkisútgjalda er lagt er til að endurgreiðslur vegna refaveiða verði lækkaðar um 12,4 m.kr. og felldar niður sem liður í markmiði ráðuneytisins. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 15,7 m.kr.

212 Vatnajökulsþjóðgarður. Gert er ráð fyrir 323,8 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar. Lögð er til 30,7 m.kr. lækkun stofnkostnaðarframlags vegna áforma ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 2,2 m.kr.

231 Landgræðsla ríkisins. Gert er ráð fyrir 592,4 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar en það jafngildir 27,7 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Breytingarnar eru af tvennum toga. Annars vegar er farið fram á að tímabundið framlag sem veitt var í fjárlögum 2009 vegna hækkunar áburðaverðs framlengist um eitt ár, hækki um 26 m.kr. og verði 86 m.kr. Innkaupsverð á áburði hefur hækkað mikið vegna gengislækkunar íslensku krónunnar og hækkunar á erlendu innkaupsverði. Gert er ráð fyrir að þessi fjárheimild verði endurskoðuð á næsta ári með hliðsjón af þróun innkaupsverðs og geti þá lækkað reynist það verða hagstæðara. Hins vegar er lögð til 53,7 m.kr. lækkun fjárveitingar til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Auk þess er lagt til að 15 m.kr. millifærsla af stofnkostnaði á viðhald sem gerð var tímabundið til eins árs í fjárlögum 2009 gangi til baka. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 18,4 m.kr.

241 Skógrækt ríkisins. Gert er ráð fyrir 255,9 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar. Lögð er til 23,2 m.kr. lækkun fjárveitingar vegna áforma ríkisstjórnarinnar um útgjaldalækkun. Gert er ráð fyrir að tekjur af samningi Rannsóknarstöðvar Skógræktar ríkisins að Mógilsá, sem fjármagnaður er með framlagi af fjárlagalið 04-483 hjá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti, lækki um 2,4 m.kr. vegna útgjaldaaðhalds. Reiknað er með að gjöld stofnunarinnar lækki jafn mikið. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 7 m.kr.

243 Hekluskógar. Gert er ráð fyrir 22,6 m.kr. framlagi til liðarins sem er lækkun um 2,2 m.kr. frá fjárlögum þessa árs vegna útgjaldaaðhalds.

287 Úrvinnslusjóður. Lögð er til 61 m.kr. hækkun á fjárveitingu til Úrvinnslusjóðs. Samkvæmt endurskoðaðri áætlun um ríkistekjur af úrvinnslugjaldi er reiknað með 80 m.kr. hækkun tekna af gjaldinu og að þær verði samtals 610 m.kr. Gert er ráð fyrir að tekjunum verði veitt í formi fjárheimildar til sjóðsins að undanskildum 19 m.kr. sem verði haldið eftir í ríkissjóði vegna útgjaldaaðhalds. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrist af hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nemur 0,5 m.kr. Reiknað er með að á næsta ári muni sjóðurinn hafa 40 m.kr. sértekjur í formi vaxta af inneign hjá ríkissjóði og að tekjunum verði varið til að standa undir útgjöldum. Áætluð útgjöld Úrvinnslusjóðs á næsta ári eru um 830 m.kr. Það sem uppá vantar að tekjur standi undir gjöldum verður fjármagnað með uppsöfnuðu eigin fé sjóðsins.

289 Endurvinnslan hf. Framlag ríkissjóðs til Endurvinnslunnar hf. er alfarið fjármagnað með ríkistekjum af skilagjaldi og umsýsluþóknun á einnota drykkjarvöruumbúðir í samræmi við lög nr. 52/1989 um ráðstafanir gegn umhverfismengun af völdum einnota umbúða fyrir drykkjarvörur. Áætlað er að á árinu 2010 muni þessi gjöld skila 1.610 m.kr. tekjum en það er 370 m.kr. hækkun frá áætlun fjárlaga ársins í ár. Gert er ráð fyrir að tekjunum verði öllum veitt til Endurvinnslunnar hf. Samkvæmt lögum nr. 162/2002, um úrvinnslugjald, skulu umbúðir sem lög nr. 52/1989 taka til, falla undir fyrrnefndu lögin frá og með 1. janúar 2010 jafnframt því sem síðarnefndu lögin falla þá úr gildi. Engu að síður var ákveðið að setja þetta mál fram með óbreyttu sniði í þessu fjárlagafrumvarpi vegna þess að í haust áformar umhverfisráðuneytið að leggja fram lagafrumvarp um framleiðendaábyrgð á endurvinnslu þessara umbúða. Það ræðst af framvindu þess máls hvort gera þurfi breytingar á fjárlagafrumvarpinu varðandi þessar tekjur og ráðstöfun þeirra.

Skipulagsmál

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 301 Skipulagsstofnun; 303 Skipulagsmál sveitarfélaga; 310 Landmælingar Íslands; 321 Brunamálastofnun og 381 Ofanflóðasjóður.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins hækkar um 133,3 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 46,7 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga. Fram koma nokkur ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 205 m.kr. Munar þar mest um 139,9 m.kr. hækkun vegna flutnings rafmagnsöryggismála frá Neytendastofu til Brunamálastofnunar og 65 m.kr. hækkun á framlagi til Ofanflóðasjóðs. Á móti kemur 25 m.kr. lækkun á framlagi vegna skipulagsmála sveitarfélaga. Hér á eftir er gerð grein fyrir helstu breytingum á fjárveitingum til málefnaflokksins.

301 Skipulagsstofnun. Gert er ráð fyrir 171,7 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar. Lögð er til 7 m.kr. lækkun fjárveitingar vegna markmiðs ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 3,8 m.kr.

303 Skipulagsmál sveitarfélaga. Á þennan lið er veitt fé til að standa straum af hlut Skipulagssjóðs í kostnaði sveitarfélaga við gerð skipulagsáætlana. Gert er ráð fyrir 88,4 m.kr. fjárveitingu á liðinn og lækkar hún um 29,3 m.kr. frá fjárlögum yfirstandandi árs. Þar af er 25 m.kr. lækkun á viðfang 1.11 vegna minni tekna af skipulagsgjaldi. Samkvæmt 3. tl. 34. gr. skipulags- og byggingarlaga, nr. 73/1997, skal helmingur innheimtra skipulagsgjalda, í þeim sveitarfélögum þar sem sveitarstjórn annast reglulega gerð aðalskipulags og endurskoðun þess án sérstaks samnings, yfirfærður árlega til sveitarsjóðs úr Skipulagssjóði. Áætlað er að á árinu 2010 verði heildartekjur af skipulagsgjaldi 160 m.kr. og að þar af falli 100 m.kr. til í sveitarfélögum sem annast sjálf sín skipulagsmál. Samkvæmt því þarf að yfirfæra 50 m.kr. úr Skipulagssjóði til þessara sveitarfélaga en það er 25 m.kr. lægri fjárhæð en í fjárlögum 2009. Auk þess er lögð til 4,3 m.kr. lækkun fjárveitingar á viðfang 1.13 vegna kröfu um lækkun ríkisútgjalda.

310 Landmælingar Íslands. Gert er ráð fyrir 226,9 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar. Lögð er til 21 m.kr. lækkun til að mæta áformum ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 6,7 m.kr.

321 Brunamálastofnun ríkisins. Gert er ráð fyrir 277,6 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar og jafngildir það 125,5 m.kr. hækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Breytingar eru aðallega af tvennum toga. Annars vegar er sótt er um 129,9 m.kr. fjárveitingu vegna yfirtöku stofnunarinnar á rafmagnsöryggismálum samkvæmt lögum nr. 29/2009, um færslu eftirlits með öryggi raforkuvirkja, neysluveitna og raffanga frá Neytendastofu til Brunamálastofnunar. Fjárheimild á lið 12-421 Neytendastofa lækkar jafn mikið á móti og útgjöld ríkissjóðs aukast því ekki við þessa breytingu. Fjárhæð tillögunnar tekur mið af kostnaði Neytendastofu við málaflokkinn á árinu 2008 eftir að kostnaðurinn hefur verið uppfærður til verðlags fjárlaga 2009. Brunamálastofnun tekur við öllum kostnaði við eftirlit með öryggi raforkuvirkja og neysluveitna og reiknað er með að hún taki við helmingi af kostnaði við markaðseftirlit með rafföngum. Auk þess er lagt til að sértekjukrafa Brunamálastofnunar verði lækkuð um 10 m.kr. vegna falls í leigutekjum stofnunarinnar þar sem húsnæðið sem stofnun leigði áður út hýsir nú rafmagnsöryggisdeildina. Markaðir tekjustofnar vegna eftirlits með raforkuvirkjum og neysluveitum og rafföngum á markaði flytjast einnig til Brunamálastofnunar samhliða flutningi verkefnanna, og gert er ráð fyrir að þessar tekjur standi alfarið undir kostnaði við verkefnin. Í reglugerð sem umhverfisráðherra setti og tók gildi 31. júlí sl.er nánar kveðið á um skiptingu markaðseftirlits með rafföngum milli Brunamálastofnunar og Neytendastofu. Loks er hins vegar lögð er til 14,4 m.kr. lækkun fjárveitingar til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 9,3 m.kr.

381 Ofanflóðasjóður. Gert er ráð fyrir 210 m.kr. fjárveitingu til sjóðsins og er það 65,1 m.kr. hækkun ríkisframlags frá fjárlögum ársins í ár. Áætlað er að vaxtatekjur sjóðsins af inneign hjá ríkissjóði verði 390 m.kr. og er því reiknað með að fjárhagsleg framkvæmdageta sjóðsins á árinu 2010 verði um 600 m.kr. Í áætlunum sjóðsins er reiknað með framkvæmdum fyrir um 500 m.kr. á árinu 2011 og 2012 en 900 m.kr. á árinu 2013. Í ár er reiknað með að hefja framkvæmdir við snjóflóðagarð í Bolungavík og upptökustoðvirki á Neskaupstað og að unnið verði að þeim framkvæmdum ásamt nokkrum smærri verkefnum á árunum 2010 og 2011. Á árinu 2012 er svo áformað að hefja framkvæmdir við snjóflóðagarða á Ísafirði og Neskaupstað.

Rannsóknir

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 401 Náttúrufræðistofnun Íslands; 403 Náttúrustofur; 407 Stofnun Vilhjálms Stefánssonar og 412 Veðurstofa Íslands.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 103 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 101,5 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga. Munar þar mest um lækkun rekstrarframlaga til Veðurstofu Íslands og Náttúrufræðistofnunar Íslands. Þá koma fram nokkur ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 54,7 m.kr. Þar má nefna að fyrirhugað er að framlag til Náttúrufræðistofnunar Íslands hækki um 51,7 m.kr. vegna flutnings í nýtt húsnæði. Á hinn bóginn falla niður samtals 56,2 m.kr. af framlögum sem veitt voru til tímabundinna verkefna. Munar mest um niðurfellingar á framlögum til náttúrustofa sveitarfélaganna. Hér á eftir er gerð grein fyrir helstu breytingum á fjárveitingum til málefnaflokksins.

401 Náttúrufræðistofnun Íslands. Gert er ráð fyrir 383,5 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar og jafngildir það 20,1 m.kr. hækkun að raungildi frá fjárlögum yfirstandandi árs. Breytingar eru aðallega af tvennum toga. Sótt um 51,7 m.kr. fjárveitingu vegna fyrirhugaðs flutnings Náttúrufræðistofnunar í nýtt húsnæði sem nú er í byggingu í Urriðaholti, en stofnunin hefur gert samning til 25 ára um leigu þess. Upphaflega var gert ráð fyrir að stofnunin fengi húsnæðið afhent á árinu 2008 en vegna erfiðleika við fjármögnun hafa framkvæmdir tafist. Er nú miðað við að húsnæðið verði tilbúið til afhendingar 1. október 2010. Hækkunin skiptist í 36 m.kr. tímabundið framlag til kaupa á húsbúnaði og kostnað við flutning og 15,7 m.kr. fjárveitingu vegna aukins leigukostnaðar í nýju húsnæði frá afhendingardegi. Á hinn bóginn er lögð til 31,6 m.kr. lækkun fjárveitingar til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um lækkun ríkisútgjalda. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 12,2 m.kr.

403 Náttúrustofur. Gert er ráð fyrir 74,1 m.kr. fjárveitingu og jafngildir það 61,8 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum 2009. Skýrist það annars vegar af því að niður falla samtals 52,9 m.kr. framlög sem veitt voru tímabundið í fjárlögum 2009 en veitt var 6,4 m.kr. framlag til hverrar stofu nema hvað framlagið nam 14,4 m.kr. á Húsavík. Hins vegar er lögð til 8,9 m.kr. lækkun á fjárveitingu vegna aðhaldsmarkmiða. Lækkunin er 1 m.kr. á hverja stofu nema 1,9 m.kr. á Húsavík og 2 m.kr. í Bolungavík. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 2,3 m.kr.

407 Stofnun Vilhjálms Stefánssonar. Gert er ráð fyrir 28 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar en það jafngildir 4,8 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Niður fellur 2 m.kr. tímabundið framlag sem veitt var í fjárlögum 2007 vegna aukinna verkefna og umsvifa sem tengdust Alþjóða heimskautaárinu, mars 2007 – mars 2009, auk þess sem lögð er til 2,8 m.kr. lækkun fjárveitingar í tengslum við markmið ríkisstjórnarinnar um samdrátt í ríkisútgjöldum. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 0,7 m.kr.

412 Veðurstofa Íslands. Gert er ráð fyrir 626,6 m.kr. fjárveitingu til stofnunarinnar. Það jafngildir 56,5 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs og er af þrennum toga. Í fyrsta lagi er lögð til 58,2 m.kr. lækkun fjárveitingar vegna áforma ríkisstjórnarinnar um lækkun útgjalda. Í öðru lagi er gert ráð fyrir að tímabundið framlag til kortlagningar flóða á Íslandi lækki um 0,8 m.kr. í samræmi við kostnaðaráætlun og verði 20 m.kr. en falli síðan að fullu niður í fjárlögum 2011. Í þriðja lagi er lagt til að tímabundið framlag til rannsókna fyrir undirbúning olíuleitar á Drekasvæðinu hækki um 2,5 m.kr. og verði 3 m.kr. Þessar rannsóknir eru hluti af sameiginlegu verkefni þriggja ráðuneyta undir forystu iðnaðarráðuneytis. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 14,7 m.kr.

Fjárlagaliðir með óskiptri fjárheimild

Eftirfarandi er yfirlit yfir fjárlagaliði með óskiptum fjárheimildum ráðuneytisins sem heimilt er að millifæra fjárheimildir af á aðra fjárlagaliði innan fjárlagaársins í samræmi við forsendur og tilgang fjárveitinganna. Nánari umfjöllun um þessa safnliði fjárheimilda er að finna í kafla 3.7 að framan.