10 Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti

Útgjöld og fjármögnun samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis breytist milli ára sem hér segir:

Heildargjöld samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis árið 2010 eru áætluð um 44.225 m.kr. á rekstrargrunni. Frá dragast sértekjur að fjárhæð 6.652 m.kr. en þær nema 15% af heildargjöldum ráðuneytisins. Gjöld umfram tekjur eru 37.573 m.kr. og af þeirri fjárhæð eru 21.336 m.kr. fjármagnaðar með beinu framlagi úr ríkissjóði og 16.162 m.kr. innheimtar af ríkistekjum en 75 m.kr., færast til hækkunar á viðskiptahreyfingum ríkissjóðs.

Vakin er athygli á að í inngangi þessa kafla um gjöld A-hluta, kafla 3.2, er umfjöllun um fyrirhugaðan samdrátt í ríkisútgjöldum á næsta ári þar sem farið er heildstætt yfir þau áform fyrir öll ráðuneytin og málaflokka þeirra.

Í frumvarpinu dragast útgjöld samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins saman um 13.605 m.kr. á verðlagi fjárlaga 2009. Útgjaldabreytingum milli ára má skipta í þrjá þætti. Í fyrsta lagi verða gerðar ráðstafanir til að lækka útgjöld ráðuneytisins um 13.349 m.kr. í samræmi við markmið sem ríkisstjórnin hefur sett í áætlun um jöfnuð í ríkisfjármálum á tímabilinu 2009–2013. Í öðru lagi er um að ræða ýmsar nýjar útgjaldaskuldbindingar sem falla til á árinu 2010 og nema 348 m.kr. Þá er gert ráð fyrir að 10 m.kr. fjárheimild Bjargráðasjóðs færist frá ráðuneytinu yfir til sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytis en vakin skal athygli á því að framsetning á útgjöldum ráðuneyta í frumvarpinu hefur verið aðlöguð vegna flutnings á verkefnum á milli þeirra á næsta ári. Þannig hafa útgjaldatölur reiknings liðins ár og gildandi fjárlaga verið lækkaðar sem nemur veltu verkefna sem flytjast frá ráðuneyti en hækkaðar á sama hátt hjá ráðuneyti sem tekur við verkefnum. Á móti vega, í þriðja lagi, tímabundin framlög til ýmissa verkefna sem falla niður og nema 604 m.kr. Nettólækkun vegna þessara breyttu útgjaldaskuldbindinga er því 256 m.kr. Loks bætast við verðlagshækkanir ársins 2010, sem eru áætlaðar um 215 m.kr., þannig að heildargjöldin verða 37.573 m.kr.

Rekstrargjöld ráðuneytisins að frádregnum sértekjum eru áætluð 7.771 m.kr. og lækka um 614,8 m.kr. frá fjárlögum þessa árs. Rekstrarfjárveitingar flestra stofnana og verkefna sem heyra undir ráðuneytið eru lækkaðar alls um 830 m.kr. vegna áforma um hagræðingu í rekstrarkostnaði ríkissjóðs. Ríkisstjórnin setti markmið um 10% samdrátt í rekstrarveltu stjórnsýslu- og eftirlitsstofnana, 7% hjá menntastofnunum og 5% hjá velferðarstofnunum. Vissir liðir sem eru ekki eiginlegur rekstur eru þó frátaldir. Lækkunin hjá samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytinu nemur 9,9% að raungildi. Þótt markmiðin hafi verið sett miðað við veltu eru þau útfærð eftir forgangsröð og áherslum ráðuneytisins sem getur falið í sér mismikla skerðingu á fjárveitingum eins og fram kemur í umfjöllun um einstakar stofnanir og verkefni. Gert er ráð fyrir auknum útgjaldaskuldbindingum í rekstri sem nema 33,8 m.kr. Á móti falla niður nokkur framlög sem veitt voru til tímabundina verkefna að fjárhæð 12,7 m.kr. Verðlagshækkun fjárveitinga til rekstrar er um 194,1 m.kr. Fjárheimildir frumvarpsins miðast við að engar hækkanir verði á launum starfsmanna umfram þá hækkun sem verður hjá þeim lægst launuðu 1. júní nk. samkvæmt kjarasamningum sem gerðir voru fyrr á árinu 2009.

Neyslu- og rekstrartilfærslur hækka um 60,6 m.kr. og verða 14.471,8 m.kr. en eru 14.411,2 m.kr. í fjárlögum ársins 2009. Sett var markmið um 10% lækkun almennra tilfærslustyrkja og úthlutunarliða við undirbúning frumvarpsins og er gert ráð fyrir að þau útgjöld lækki um 269 m.kr. Þar vegur þyngst niðurfelling á 139 m.kr. framlagi vegna samnings við Alþjóðaflugmálastofnunina, ICAO, og 74,2 m.kr. lækkun á lið Keflavíkurflugvallar. Gert er ráð fyrir auknum útgjaldaskuldbindingum í tilfærslum sem nema 326,6 m.kr. Munar þar mest um 496 m.kr. hækkun á framlagi til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga vegna viðbótarkostnaðar í tengslum við samkomulag um húsaleigubætur og 169,6 m.kr. lækkun á framlagi til Jöfnunarsjóðs alþjónustu vegna lækkunar jöfnunarsjóðsgjalds úr 0,65% í 0,1%. Á móti falla niður 18 m.kr. framlög sem veitt voru til tímabundinna verkefna. Verðlagshækkun fjárveitinga sem teljast til tilfærslna nemur um 21 m.kr. Fjárheimildir frumvarpsins miðast við að engar hækkanir verði gerðar á bótum tilfærslukerfa á næsta ári.

Viðhalds- og stofnkostnaður er áætlaður 15.330,2 m.kr. og er það 12.835,6 m.kr. lækkun milli ára. Framlög lækka um 12.250 m.kr. til að mæta áformum um samdrátt í ríkisútgjöldum. Skýrist það annars vegar af 11.750 m.kr. lækkun á framlagi til vegaframkvæmda og 500 m.kr. lækkun á framlagi til viðhalds vega. Því til viðbótar falla niður framlög sem veitt voru til tímabundinna stofnkostnaðarverkefna og nema samtals 573 m.kr. Í fyrsta lagi fellur niður tímabundið 303 m.kr. framlag til Fjarskiptasjóðs. Í öðru lagi er fellt niður tímabundin 260 m.kr. fjárveiting vegna Grímseyjarferju og í þriðja lagi fellur niður tímabundið 10 m.kr. framlag vegna endurbóta á tollaðstöðu á Seyðisfirði.

Vikið er nánar að áformum um sparnað og forgangsröð útgjalda og helstu útgjaldabreytingar í greinargerð um viðkomandi fjárlagaliði hér á eftir.

Skipting áætlaðra útgjalda ráðuneytisins árið 2010 eftir helstu málefnaflokkum er sýnd í mynd hér á eftir.

Skuldbindandi samningar

Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið hefur á síðustu árum gert samninga við samtök, einkaaðila og sveitarfélög um verkefni sem áætlað er að nemi samtals um 4.869,8 m.kr. á yfirstandandi ári. Þessir samningar eru tilgreindir í töflunni hér fyrir neðan. Fjárhæðir í töflunni, að undanskildu árinu 2009, eru á áætluðu verðlagi ársins 2010 og miðast við hámarksskuldbindingu en geta orðið lægri ef t.d. forsendur, sem kveðið er á um í sumum samningum, taka breytingum. Samtals nema samningarnir 9,2% af heildargjöldum ráðuneytisins á árinu 2010.

Samningar sem samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið stendur að ásamt fjármálaráðuneytinu eru merktir með bókstafnum B og er kostnaður vegna þeirra áætlaður 2.832,1 m.kr. á árinu 2010. Samningar sem samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið stendur eitt að eru merktir með bókstafnum C og er kostnaður vegna þeirra áætlaður 1.253,1 m.kr. á næsta ári. Gera má ráð fyrir að þeir samningar sem renna út á tímabilinu verði flestir endurnýjaðir þegar að því kemur, þannig að til jafnaðar verði um 4,3 milljarðar kr. bundnir árlega vegna framangreindra verkefna. Unnið er meðal annars að endurnýjun samnings um flugvelli og flugleiðsöguþjónustu og samnings um áætlunarflug innanlands en báðir þessir samningar renna út í lok árs 2009. Gert er ráð fyrir að samningur um rekstur Flugskóla Íslands verði ekki framlengdur vegna breyttra forsendna.

Hér á eftir er fjallað um helstu breytingar í fjármálum málaflokka og stofnana sem heyra undir samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið.

Ráðuneyti

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 101 Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti, aðalskrifstofa; 190 Ýmis verkefni og 199 Ráðstöfunarfé.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 73,6 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 68,7 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um samdrátt í ríkisútgjöldum. Þá koma fram ýmis ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 7,1 m.kr. Á hinn bóginn falla niður samtals 12 m.kr. af framlögum sem veitt voru til tímabundinna verkefna.

101 Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið, aðalskrifstofa. Gert er ráð fyrir að framlög þessa fjárlagaliðar verði 380,1 m.kr. og jafngildir það 27,6 m.kr. raunlækkun frá gildandi fjárlögum. Skýrist lækkunin af aðhaldsaðgerðum í ríkisútgjöldum. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 10,2 m.kr.

190 Ýmis verkefni. Gert er ráð fyrir að veitt verði 302,5 m.kr. til fjárlagaliðarins og jafngildir það 49,6 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum yfirstandandi árs. Skýrist lækkunin fyrst og fremst af áformum stjórnvalda um sparnað í ríkisútgjöldum en breytingarnar snerta eftirfarandi viðfangsefni: Á 1.11 Fastanefndir er gert ráð fyrir 1,2 m.kr. lækkun vegna aðhaldskröfu. Á 1.23 Slysavarnaskóli sjómanna er lögð til 6,6 m.kr. lækkun vegna áforma um útgjaldalækkun. Á 1.34 Flugskóli Íslands er lagt til að 29 m.kr. framlag falli brott úr fjárlögum vegna sparnaðaraðgerða. Samningi við Flugskóla Íslands um rekstrarstyrk hefur verið sagt upp frá og með næstu áramótum en vegna aukinnar samkeppni á þessu sviði hafa forsendur fyrir styrknum breyst frá því sem gert var ráð fyrir í samningnum. Á 1.52 Samningur um flug milli Íslands og Narssarssuaq á Grænlandi er gert ráð fyrir 0,7 m.kr. lækkun vegna hagræðingar. Á 1.98 Ýmis framlög samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis er í fyrsta lagi gert ráð fyrir 3,1 m.kr. lækkun vegna aðgerða til að draga úr ríkisútgjöldum. Í öðru lagi er gert ráð fyrir að niður falli tvö tímabundin framlög vegna verkefnis íslenska upplýsingasamfélagsins. Annars vegar 5 m.kr. framlag vegna verkefnisins, Rafræn eyðublöð stofnana samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytissins, og hins vegar 7 m.kr. framlag vegna verkefnisins, Tilraun með rafrænar sveitarstjórnarkosningar í tveimur sveitarfélögum 2010. Á móti kemur, í þriðja lagi, að gert er ráð fyrir að veitt verði áframhaldandi 3 m.kr. tímabundið framlag vegna fyrrnefnds verkefnis um tilraun með rafrænar sveitarstjórnarkosningar 2010. Aðrar breytingar á fjárheimildum fjárlagaliðarins skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 1,1 m.kr. Eftirfarandi tvær töflur gefa yfirlit yfir ýmis verkefni og ýmis framlög samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis.

199 Ráðstöfunarfé. Gert er ráð fyrir að fjárveiting fjárlagaliðarins verði 4,5 m.kr. og jafngildir það 0,5 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Skýrist lækkunin af aðhaldi í ríkisútgjöldum.

Vegamál

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 211 Rekstur Vegagerðarinnar; 212 Samgönguverkefni; 251 Umferðarstofa og 281 Rannsóknanefnd umferðarslysa.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 13.072,9 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 12.799,6 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um samdrátt í ríkisútgjöldum. Þar vega þyngst 11.750 m.kr. lækkun til samgönguverkefna og 500 m.kr. lækkun til viðhalds á vegum. Þá koma fram ýmis ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 5,4 m.kr. Á hinn bóginn falla niður samtals 278,7 m.kr. af framlögum sem veitt voru til tímabundinna verkefna. Þar vegur þyngst 260 m.kr. framlag sem veitt var í fjárlögum 2008 vegna stofnkostnaðar Grímseyjarferju.

211 Rekstur Vegagerðarinnar. Gert er ráð fyrir að framlög til fjárlagaliðarins verði 638,5 m.kr. og jafngildir það 70,3 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Skýrist lækkunin af sparnaðarráðstöfunum í ríkisútgjöldum. Gert er ráð fyrir að mæta sparnaðinum með lækkun launa-, aksturs- og ferðakostnaðar. Dregið verður úr kaupum á sérfræðiþjónustu auk þess sem almenns aðhalds verður gætt í rekstri stofnunarinnar. Þá verða framlög til rannsóknastarfs lækkuð um 10%. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 21 m.kr. Í töflunni hér á eftir er yfirlit yfir útgjöld til vegamála.

212 Samgönguverkefni. Gert er ráð fyrir að fjárveiting þessa fjárlagaliðar verði 18.532 m.kr. og jafngildir það 12.968,4 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum yfirstandandi árs. Skýrist sú lækkun fyrst og fremst af markmiðum stjórnvalda um samdrátt í ríkisútgjöldum en breytingarnar snerta eftirfarandi viðfangsefni: Á 1.07 Þjónusta er gert ráð fyrir að framlag til þjónustuverkefna í vegamálum lækki um 377,2 m.kr. vegna aðhaldsaðgerða í ríkisútgjöldum. Til að mæta því er í fyrsta lagi gert ráð fyrir ýmsum hagræðingaraðgerðum í stjórnun og efnisnotkun, í öðru lagi verður ítrasta aðhalds gætt í rekstri og aðgerðum þjónustustöðva Vegagerðarinnar og í þriðja lagi verður dregið úr vetrarþjónustu. Á 1.11 Styrkir til ferja og sérleyfishafa er lögð til 29,7 m.kr. lækkun vegna ráðstafana til lækkunar ríkisútgjalda. Á 1.13 Styrkir til innanlandsflugs er annars vegar gert ráð fyrir 18 m.kr. lækkun vegna aðgerða til lækkunar ríkisútgjalda og hins vegar fellur niður tímabundið 18 m.kr. framlag í fjárlögum 2008 vegna fjölgunar flugferða til Vestmannaeyja yfir mesta ferðamannatímann. Á 1.21 Rannsóknir er gert ráð fyrir 15,5 m.kr. lækkun til sparnaðar. Á 5.10 Viðhald er gert ráð fyrir að framlag til viðhaldsverkefna í vegamálum lækki um 500 m.kr. vegna samdráttar í ríkisútgjöldum. Gert er ráð fyrir að dregið verði úr framkvæmdum við yfirlagnir og styrkingar á bundnum slitlögum í vegakerfinu og viðhaldi á malarvegum. Á 6.10 Framkvæmdir er gert ráð fyrir að fjárveiting til vegaframkvæmda lækki um 11.750 m.kr. vegna ráðstafana til að draga úr ríkisútgjöldum. Í ljósi erfiðrar stöðu ríkissjóðs er ljóst að ríkissjóður hefur ekki bolmagn til að standa undir jafn mikilli uppbyggingu samgöngukerfa og innviða og hann hefur gert undanfarin tvö ár. Það er því óhjákvæmilegt að hægja á nýframkvæmdum en leita jafnfram leiða til að veita áfram fjármagni til að viðhalda mannvirkjum. Á vegum stjórnvalda, aðila vinnumarkaðarins og lífeyrissjóða hefur verið til skoðunar að lífeyrissjóðirnir komi að fjármögnun stórra verklegra framkvæmda ef unnt væri að fjármagna þær með notendagjöldum. Þó hér sé um verulegan samdrátt að ræða í framlögum til viðhalds- og vegaframkvæmda þá ber að hafa það í huga að gert er ráð fyrir að framlögin á árinu 2010 verði að meðaltali þau sömu til þessara verkefna, sem hlutfall af landsframleiðslu, og þau voru á árunum 1998–2007 eða um 1%. Að öðru leyti er unnið að útfærslu þeirra vegaframkvæmda sem ráðist verður í á komandi árum en nánari sundurliðun á því mun koma fram í endurskoðaðri vegaáætlun. Auk þess fellur nú niður 260 m.kr. tímabundið framlag sem veitt var í fjárlögum 2008 vegna stofnkostnaðar við Grímseyjarferju. Aðrar breytingar á fjárheimildum fjárlagaliðarins skýrast af verðlagshækkunum sem samtals nema 74,4 m.kr.

Gert er ráð fyrir að heildarfjárveiting til Vegagerðarinnar verði 19.170,5 m.kr. árið 2010. Hún er fjármögnuð í fyrsta lagi með 4.563,3 m.kr. greiðslu úr ríkissjóði sem skiptist þannig að 4.255,3 m.kr. er vegna jarðgangnaátaks og 308 m.kr. er vegna styrkja til innanlandsflugs. Í öðru lagi er gert ráð fyrir að fjárveiting Vegagerðarinnar verði fjármögnuð með mörkuðum tekjustofnum að fjárhæð 14.532,2 m.kr. Reiknað er með að innheimtar markaðar tekjur verði 15.360 m.kr. og að frádregnum 20,9 m.kr., vegna afborgana af lánum, þá stendur eftir viðskiptahreyfing að fjárhæð 806.9 m.kr. sem færist á tekjuhlið ríkissjóðs. Þannig er gert ráð fyrir að 806,9 m.kr. af mörkuðum tekjustofnum Vegagerðarinnar verði haldið eftir í ríkissjóði en hér er í raun um endurgreiðslu að ræða á fyrirfram veittum mörkuðum tekjum síðastliðnu ára. Hin síðari ár hefur þessu þó verið öfugt farið og Vegagerðinni verið fyrirframgreiddar tekjur stofnunarinnar í framtíðinni. Í fjárlögum 2009 var t.a.m. 12.807 m.kr. veitt til Vegagerðarinnar umfram þær tekjur sem tekjustofnar Vegagerðarinnar skiluðu það ár. Í fjárlögum 2008 nam þessi fjárhæð 5.762,3 m.kr. og 2.755,4 m.kr. í fjárlögum 2007. Á síðastliðnum þremur árum hefur þannig um 21,3 milljörðum kr. verið varið með þessum hætti úr ríkissjóði. Í þriðja lagi er síðan gert ráð fyrir 75 m.kr. í afskriftir markaðra tekna. Í töflunni hér á undan má sjá hvernig heildarfjárveiting til Vegagerðarinnar er fjármögnuð en einnig er hægt að sjá yfirlit um markaðar tekjur í séryfirliti 3 í frumvarpinu.

251 Umferðarstofa. Gert er ráð fyrir að framlag þessa fjárlagaliðar verði 200,6 m.kr. og jafngildir það 35,4 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum yfirstandandi árs. Skýrist lækkunin af sparnaðaraðgerðum í ríkisútgjöldum. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 4,8 m.kr.

281 Rannsóknanefnd umferðarslysa. Gert er ráð fyrir 28,8 m.kr. fjárveitingu til nefndarinnar og jafngildir það 4,2 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Breytingin skýrist annars vegar af 3,5 m.kr. lækkun vegna aðhaldsaðgerða og hins vegar að niður fellur 0,7 m.kr. framlag sem veitt var tímabundið í fjárlögum 2008 vegna símenntunar starfsmanna. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu.

Siglingamál

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 335 Siglingastofnun Íslands; 336 Hafnarframkvæmdir og 381 Rannsóknanefnd sjóslysa.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 95,7 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 92,9 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um samdrátt í ríkisútgjöldum. Þá koma fram ýmis ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 7,2 m.kr. Á hinn bóginn falla niður samtals 10 m.kr. af framlögum sem veitt voru til tímabundinna verkefna.

335 Siglingastofnun Íslands. Gert er ráð fyrir að fjárveiting þessa fjárlagaliðar verði 890,5 m.kr. og jafngildir það 87,3 m.kr. lækkun að raungildi frá gildandi fjárlögum. Skýrist sú lækkun af markmiðum stjórnvalda um samdrátt í ríkisútgjöldum. Annars vegar er gert ráð fyrir 53,8 m.kr. sparnaði í almennum rekstri stofnunarinnar á viðfangsefni 1.01 og hins vegar er á 1.11 Vaktstöð siglinga gert ráð fyrir 33,5 m.kr. sparnaði. Aðrar breytingar á fjárheimildum stofnunarinnar skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 25,8 m.kr.

336 Hafnarframkvæmdir. Gert er ráð fyrir að fjárveiting á þennan lið verði 1.185,5 m.kr. og jafngildir það 11,4 m.kr. raunlækkun frá fjárlögum þessa árs. Skýrist það af tveimur tilefnum. Annars vegar fellur niður 10 m.kr. framlag á viðfangsefni 6.73 Tollaðstaða á Seyðisfirði og hins vegar er á viðfangsefni 1.01 Almennur rekstur lögð til 1,4 m.kr. lækkun vegna aðhaldskröfu. Aðrar breytingar á fjárheimild liðarins skýrast af verðlagsuppfærslu.

381 Rannsóknanefnd sjóslysa. Gert er ráð fyrir 38,9 m.kr. fjárveitingu á þennan lið og jafngildir það 4,2 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Skýrist sú lækkun af sparnaðarráðstöfunum í ríkisútgjöldum. Aðrar breytingar á fjárheimildum fjárlagaliðarins skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu.

Flugmál

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 471 Flugmálastjórn Íslands; 475 Flugvellir og flugleiðsöguþjónusta og 481 Rannsóknanefnd flugslysa.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 384,6 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að draga úr útgjöldum málaflokksins sem nemur 387,8 m.kr. á verðlagi gildandi fjárlaga til að mæta markmiðum ríkisstjórnarinnar um samdrátt í ríkisútgjöldum. Munar þar mest um að 139 m.kr. framlag Íslands vegna samnings við ICAO fellur niður auk þess sem að gert er ráð fyrir 121,5 m.kr. lækkun hjá Flugstoðum, 74,2 m.kr. lækkun hjá Keflavíkurflugvelli og 48,5 m.kr. lækkun hjá Flugmálastjórn Íslands. Þá koma fram ýmis ný tilefni fyrir útgjaldaskuldbindingum sem samtals auka útgjöldin um 3,2 m.kr.

471 Flugmálastjórn Íslands. Gert er ráð fyrir að framlag til þessa fjárlagaliðar verði 437,1 m.kr. og jafngildir það 48,5 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum yfirstandandi árs. Skýrist lækkunin af aðhaldsaðgerðum í ríkisútgjöldum. Aðrar breytingar á fjárheimildum fjárlagaliðarins skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 14,8 m.kr.

Gert er ráð fyrir að heildarfjárveiting til flugvallaliða 10-471 Flugmálastjórn Íslands og 10-475 Flugvellir og flugleiðsöguþjónusta verði 3.284,2 m.kr. á árinu 2010. Fjárveitingin er fjármögnuð annars vegar með 2.458,8 m.kr. greiðslu úr ríkissjóði og hins vegar með mörkuðum tekjum að fjárhæð 825,4 m.kr. Reiknað er með innheimtar markaðar tekjur verði 937 m.kr. Að frádregnum 186 m.kr., vegna afborgana af lánum, stendur viðskiptahreyfing að fjárhæð 74,4 m.kr. sem færist á tekjuhlið ríkissjóðs.

475 Flugvellir og flugleiðsöguþjónusta. Gert er ráð fyrir að fjárveiting á þennan lið verði 2.847,1 m.kr. og jafngildir það 334,7 m.kr. raunlækkun frá gildandi fjárlögum. Skýrist lækkunin af aðgerðum til að draga úr ríkisútgjöldum en breytingarnar snerta eftirfarandi viðfangsefni: Í fyrsta lagi er á 1.01 Flugvellir og flugleiðsöguþjónusta gert ráð fyrir 121,5 m.kr. sparnaði í rekstri. Í öðru lagi er á 1.11 Keflavíkurflugvöllur gert ráð fyrir 74,2 m.kr. sparnaðarkröfu. Í þriðja lagi er á viðfangsefni 1.81 lagt til að 139 m.kr. framlag Íslands vegna samnings við Alþjóðaflugmálastofnunina, ICAO, falli niður. Samningurinn er byggður upp þannig að ICAO veitir árlega útgjaldaheimildir fyrir samþykktum kostnaði við starfsemina sem er síðan innheimtur með notendagjöldum sem flugfélög greiða 95% af og ríkissjóður 5%. Nú hefur náðst samkomulag milli þeirra þjóða sem eiga aðild að ICAO og fulltrúa flugfélaganna um að allur kostnaðurinn skuli greiðast með notendagjöldum. Gert er ráð fyrir að breytingin taki gildi um næstu áramót. Aðrar breytingar á fjárheimildum fjárlagaliðarins skýrast af áhrifum kjarasamninga þessa árs, verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 74,1 m.kr.

481 Rannsóknanefnd flugslysa. Gert er ráð fyrir 41,9 m.kr. fjárveitingu til nefndarinnar. Það jafngildir 4,6 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Skýrist lækkunin af aðhaldsaðgerðum í ríkisútgjöldum. Aðrar breytingar á fjárheimildum skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu samtals 1,4 m.kr.

Póst- og fjarskiptamál

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks; 512 Póst- og fjarskiptastofnun; 513 Jöfnunarsjóður alþjónustu og 521 Fjarskiptasjóður.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins lækkar um 474,1 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu falla niður samtals 303 m.kr. af framlögum sem veitt voru til tímabundinna verkefna sem að öllu leyti skýrist af niðurfellingu tímabundins framlags til Fjarskiptasjóðs. Aðrar helstu breytingar eru þær að framlag Jöfnunarsjóðs alþjónustu lækkar um 169,6 m.kr. þar sem gert er ráð fyrir að jöfnunarsjóðsgjald lækki úr 0,65% í 0,1%.

512 Póst- og fjarskiptastofnun. Gert er ráð fyrir að fjárveiting fjárlagaliðarins verði 269,6 m.kr. og jafngildir það 9,1 m.kr. hækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Skýrist hækkunin af endurskoðaðri áætlun um ríkistekjur stofnunarinnar sem veitt er til gjaldahliðar fjárlaga. Aðrar breytingar á fjárheimildum liðarins skýrast af verðlagshækkunum og hækkun tryggingagjalds á launaveltu sem samtals nema 7,2 m.kr.

513 Jöfnunarsjóður alþjónustu. Gert er ráð fyrir að framlög þessa fjárlagaliðar verði 38,4 m.kr. og jafngildir það 169,6 m.kr. lækkun að raungildi frá fjárlögum yfirstandandi árs. Skýrist sú lækkun af því að gert er ráð fyrir að jöfnunarsjóðsgjald skv. lögum nr. 81/2003, um fjarskipti, verði lækkað úr 0,65% í 0,1%. Í desember 2007 var gjaldið hækkað úr 0,12% í 0,65% í framhaldi af úrskurði úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála frá 10. október 2007 um greiðslu úr jöfnunarsjóðnum vegna kostnaðar fjarskiptafyrirtækja af alþjónustukvöð fyrir árið 2005. Þar sem engar frekari kröfur hafa komið fram um greiðslur úr sjóðnum er ljóst að hann mun ekki þurfa að standa undir öðru en greiðslum til Neyðarlínunnar. Er því áformað að jöfnunarsjóðsgjaldið verði lækkað í samræmi við það.

521 Fjarskiptasjóður. Gert er ráð fyrir að veitt verði 84 m.kr. til þessa fjárlagaliðar og jafngildir það 316 m.kr. raunlækkun frá fjárlögum yfirstandandi árs. Annars vegar er lögð til 303 m.kr. lækkun á tímabundnu framlagi til sjóðsins vegna uppbyggingar á sviði fjarskiptamála. Í febrúar 2009 undirrituðu Fjarskiptasjóður og Síminn samning til fimm ára um uppbyggingu háhraðanets um allt land en með samningnum er gert ráð fyrir að öllum landsmönnum verði tryggt háhraðanet fyrir árslok 2010. Gert er ráð fyrir að á árinu 2010 þurfi sjóðurinn 97 m.kr. fjárheimild í fjárlögum og lækkar því framlagið um 303 m.kr. frá fjárlögum 2009. Á árunum 2011 til 2014 er reiknað með að sjóðurinn þurfi 40 m.kr. árlega til reksturs og eftirlits með þeim verksamningum sem hann hefur samið um en verði að því búnu lagður niður. Hins vegar er lögð til 13 m.kr. lækkun á framlagi þar sem áætlað er að Fjarskiptasjóður muni hafa 13 m.kr. í vaxtatekjur, að frádregnum fjármagnstekjuskatti, af inneign sinni hjá ríkissjóði.

Sveitarstjórnarmál

Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 801 Jöfnunarsjóður sveitarfélaga.

Heildarfjárveiting til málefnaflokksins hækkar um 496 m.kr. að raungildi frá gildandi fjárlögum en hækkunin skýrist af viðbótarkostnaði ríkissjóðs vegna samkomulags um húsaleigubætur frá árinu 2007. Í fjárlagafrumvarpinu er ekki gert ráð fyrir breytingum á lögbundnum framlögum ríkisins til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga þar sem ekki liggur fyrir hvernig útfærsla skattabreytinga verður og hver áhrif þeirra kann að verða á lögbundin framlög til Jöfnunarsjóðsins. Gert er ráð fyrir að við 2. umræðu fjárlagafrumvarps liggi þessar forsendur fyrir. Þá skal nefna að með breyttum lögum um Bjargráðasjóð færist umsýsla sjóðsins frá samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytinu yfir til sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytis. Á síðustu árum hefur sjóðnum verið veitt 10 m.kr. framlag á fjárlögum og er nú gert ráð fyrir að það framlag færist af lið 10-811-1.10 yfir á lið 04-853-1.10. Vakin skal athygli á því framsetning á útgjöldum ráðuneyta í frumvarpinu hefur verið aðlöguð vegna flutnings á verkefnum á milli þeirra á næsta ári. Þannig hafa útgjaldatölur reiknings liðins ár og gildandi fjárlaga verið lækkaðar sem nemur veltu verkefna sem flytjast frá ráðuneyti en hækkaðar á sama hátt hjá ráðuneyti sem tekur við verkefnum.

801 Jöfnunarsjóður sveitarfélaga. Gert er ráð fyrir að framlög til fjárlagaliðarins verði 11.653 m.kr. og jafngildir það 496 m.kr. hækkun frá fjárlögum þessa árs. Lögð er til tímabundin 496 m.kr. hækkun á framlagi til liðarins vegna viðbótarkostnaðar í tengslum við samkomulag ríkis og sveitarfélaga um húsaleigubætur frá apríl 2007. Samkomulagið rennur út í mars 2010 en samþykkt hefur verið að framlengja það til loka þess árs. Í fjárlögum 2009 var 432 m.kr. veitt til verkefnisins vegna almennra og sérstakra húsaleigubóta. Gert er ráð fyrir að heildarfjárþörfin á árinu 2010 sé um 928 m.kr. eða 496 m.kr. umfram fjárlög þessa árs.

Fjárlagaliðir með óskiptri fjárheimild

Eftirfarandi er yfirlit yfir fjárlagaliði með óskiptum fjárheimildum ráðuneytisins sem heimilt er að millifæra fjárheimildir af á aðra fjárlagaliði innan fjárlagaársins í samræmi við forsendur og tilgang fjárveitinganna. Nánari umfjöllun um þessa safnliði fjárheimilda er að finna í kafla 3.7 að framan.